Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/7831 K.2025/7020

Taraflar arasındaki tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazmini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davacı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 06.05.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü yetki belgesine istinaden davacı vekili Avukat ... ve davalı Hazine vekili Avukat ... gelmişlerdir.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu ... ili,... ilçesi, ... köyü, 249 parsel sayılı taşınmazın tamamının Orman İşletme Müdürlüğü tarafından açılan dava sonucu tapusunun iptali ile orman vasfı ile Hazine adına tescil edildiğini, uğranılan zararın davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı Hazine vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın usulden ve esastan reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaz açısından belirlenen tazminat bedelinin düşük olduğunu, taşınmazın yüzölçümünün eksik belirlendiğini, 2.400,00 m² üzerinden hesaplama yapılması gerektiğini, taşınmazın ve üzerindeki muhdesatların değerinin düşük belirlendiğini, m² birim fiyatının emsallere nazaran düşük olduğunu, emsal karşılaştırmasının hatalı yapıldığını, konumu gereği dava konusu taşınmazın çok daha değerli olduğunu, taşınmaz üzerinde bulunan yapılar açısından yüksek oranda yıpranma payı belirlendiğini, itirazlarının nazara alınmadığını belirterek, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın tam kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı Hazine vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın orman sınırı içinde kalması nedeniyle yasal hasımın Orman İşletme Müdürlüğü olması gerektiğini, eldeki davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, iki kere ıslah yapılmasının kabul edilemeyeceği, 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi gereği dava açma şartlarının oluşmadığını, bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, bedelin çok yüksek hesaplandığını, ıslah edilen kısım bakımından ıslah tarihinden itibaren faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya içindeki bilgi ve belgelerden, dava konusu taşınmazın davacı tarafından 26.04.2004 tarihinde satın alma yoluyla edinildiği, .... ili, .... ilçesi, .... köyü, ...

Yaylası mevkiinde bulunan 249 parsel sayılı, 2.400,00 m² miktarlı, “kirazlık” vasfındaki taşınmazın tamamının Manisa 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/23 Esas, 2014/6 Karar sayılı kararıyla orman sınırları içerisinde kaldığı gerekçesiyle tapu kaydının iptaline orman vasfı ile Hazine adına tesciline karar verildiği, kararın Yargıtay incelemesinden geçmek suretiyle tapu iptal ve tescil yönünden 09.04.2016 tarihinde kesinleştiği, davanın 10 yıllık zaman aşımı süresine tabi olduğu, hak düşürücü süre olmadığı,

tapu iptal ve tescil yönünden kararın 09.04.2016 tarihinde kesinleştiği, davanın ise 21.06.2019 tarihinde yasal 10 yıllık süre içerisinde açıldığının anlaşıldığı, dava konusu taşınmazın orman niteliğinde olmasına rağmen tapulama işlemi sırasında özel mülkiyete konu edilmesi ve tapu düzenlenmesi sebebiyle somut olayda devletin tazminat sorumluluğu doğduğu, tapu sicilinin tutulmasından devlet sorumlu olup Hazineye husumet yöneltilmesinin doğru olduğu, dosya kapsamında yer alan ...

Belediye Başkanlığının 07.01.2020 havale tarihli ve 24/72 sayılı cevabi yazısına göre kısmen yerleşim alanında kaldığı, ilçe belediyesi sınırları içine alındığı ve mahalle statüsü kazandığı, bilirkişi raporunun ekindeki fotoğraflardan elektrik, yol ve su hizmetlerinden faydalandığı görülmüş, TKGM Parsel Sorgulama Programı üzerinden yapılan incelemede de taşınmazın etrafının meskun olduğu ve talep halinde belediye hizmetlerinden faydalanabilecek konumda yer aldığının anlaşıldığı,

buna göre dava konusu taşınmazın arsa vasfında kabul edilmesinde, dava konusu taşınmazın zeminine, emsal esasına göre değer biçilmesinde, taşınmaz üzerinde bulunan yapı ve ağaç bedellerinin tespit edilerek bedele eklenmesinde, buna göre adil ve hakkaniyete uygun bir tazminat bedeli tespitinde, alınan rapor uyarınca orman sınırı içinde kalan taşınmazın, tapu kaydında belirtilen yüzölçümü üzerinden,

hesaplanan tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesinde usul ve kanuna bir aykırılık bulunmadığı belirtilerek taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı Hazine vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, 4721 sayılı Kanun'un 1007 nci maddesi uyarınca tazminat istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosya içindeki bilgi ve belgelere, kararın dayandığı gerekçeye göre arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal kıyaslaması yapılarak zeminine; üzerindeki ağaçlara yaş, cins ve verim durumlarına göre maktuen değer değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Davacı dava dilekçesinde davasını 6100 sayılı Kanun'un 107 nci maddesinin birinci fıkrası uyarınca belirsiz alacak olarak nitelendirerek açtığı gözetildiğinde belirsiz alacak davasında zamanaşımı yalnızca dava açılan kısım için değil, tüm dava için kesilir.

6100 sayılı Kanun hükümleri gereğince, davacının iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın, davanın başında belirtmiş olduğu alacak talebini 6100 sayılı Kanun'un 107 nci maddesinin ikinci fıkrasına göre bilirkişi raporu ile tam ve kesin olarak belirlendiği anda artırması mümkün olduğundan bu madde gereğince yapılacak artırım bir ıslah olmadığı gibi,

bu artırım nedeniyle zamanaşımının gerçekleştiğinden de söz edilemeyeceği dolayısyla mahkemece ıslahla artırılan kısım dikkate alınarak karar verilmesi doğru olduğu gibi dava konusu taşınmaza dava tarihine göre değer biçildiğinden belirlenen tazminat bedelinin tamamına dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesi de doğrudur.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı Hazine vekilinin tüm,davacı vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

5. Tamamı 2400 m² iken 26.04.2004 tarihinde davacı şirket tarafından satın alınan dava konusu taşınmazın mahkeme kararı ile tapusu iptal edilen tamamının bedeline hükmedilmesi ve tapu sahibinin oluşan gerçek zararının saptanması gerekirken yenilemeden sonraki yüzölçümü olan 2090,30 m² taşınmazın değerinin belirlenmesi doğru görülmemiştir.

6. Dava konusu taşınmaz üzerindeki yapı ve muhtesata resmi birim fiyatları esas alınarak değer biçilmesi yöntem itibarıyla kanun hükümlerine uygun ise de yapının yaşı denetlenmek suretiyle kesin olarak tespit edilip bakım durumu da gözetilerek yıpranma payı düşülmesi gerekirken soyut ifadelerle ve yaşı hususunda dosya içindeki bilirkişi raporları arasındaki çelişki giderilmeden yıpranma oranın belirlenmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı Hazine vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesinin kararının BOZULMASINA,

Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden 03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 28.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Davalı Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacıdan peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,