Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/8550 K.2025/8687

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin ve ecrimisilin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun ecrimisil talebi yönünden usulden reddine, tazminat talebi yönünden kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Hükmedilen ecrimisil bedelinin Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL'nin altında kaldığı anlaşılmakla, ecrimisil yönünden taraf vekillerinin temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Taraf vekillerinin kamulaştırmasız el atmadan doğan tazminat bedeli yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Antalya ili, ..., Mahallesi 267 93... parsel sayılı taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmadığı hâlde, oyun alanı olarak planlanmak suretiyle el atıldığından, taşınmazın bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, taşınmazın ..Devlet Hastanesinin ücretsiz otoparkı olarak kullanıldığını, davanın husumetten reddi gerektiğini, istenen alacak miktarının fahiş olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen davacı payının tapusunun iptali ile davalı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin yüksek olduğunu, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat şartlarının oluşmadığını, emsalin uygun olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar taşınmazın tapu kaydında davacının soyadı ... olarak görünmekte ise de bu yanlışlığın düzeltildiği, güncel tapu kaydına göre davacının soyadının doğru şekilde “...” olarak yazılı olduğu, davacının payı üzerinde haciz/ipotek şerhi bulunmadığı, ... Kentsel Tasarım Müdürlüğünün 13.06.2022 tarihli ve ...

Mali Hizmetler Müdürlüğü’nün 13.06.2022 tarihli yazısına ve ekli belgelere göre davaya konu taşınmazın 1/1000 Ölçekli uygulama imar planında oyun alanı olarak planlı olduğu, ...

Emlak ve İstimlak Müdürlüğünün 24.11.2022 tarihli yazısına göre düzenleme ortaklık payı kesilmiş imar parseli olduğu, davaya konu taşınmazla ilgili yazı cevapları göz önüne alındığında, İlk Derece Mahkemesince yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda alınan bilirkişi kurulu raporunda davaya konu taşınmazın arsa vasfında olduğu kabul edilerek emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde yöntem olarak bir isabetsizlik bulunmadığı, yapılan keşif sırasında taşınmazın üzerinin fiilen asfalt kaplanmış olduğu, uydu görüntüsüne göre 2015 yılı Haziran ayında zemin düzeltmesi,

2017 yılı Haziran ayında asfalt kaplaması yapıldığı tespit edilmiş olup durumda taşınmaza davalı idare tarafından fiilen el atıldığı anlaşılmakla davalı aleyhine kamulaştırmasız el atma nedeni ile tazminata hükmedilmiş olmasında usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığı, hükme esas alınan bilirkişi raporunda kıyaslamaya esas olarak Antalya ili, ..., ...

Mahallesi 84 03... parsel sayılı taşınmazın 11.02.2014 tarihli pay satışı emsal alınarak yapılan mukayese sonucunda emsalin dava konusu taşınmazdan daha değerli olduğu, değerlilik katsayısının 1,133 olduğu kabul edilerek dava tarihi 09.06.2022 tarihi itibarıyla taşınmazın metrekare birim fiyatının 7.655,88 TL/m² olarak tespit edildiği,

her ne kadar davaya konu taşınmaz ve emsal taşınmazın emlak vergi değerleri nazara alındığında bilirkişi raporunda belirlenen değerlilik katsayısının emlak vergi değerleri açısından ters orantı oluşturmadığı anlaşılmakta ise de Bölge Adliye Mahkemesinin 2019/805 Esas, 2019/1405 karar sayılı kararı ve anılan dosyada hükme esas alınan bilirkişi raporunda aynı taşınmaz ve aynı emsalin mukayese edildiği,

davaya konu taşınmazın emsalin 0,8628 (591/685) değerinde olduğu tespit edilerek bu değerlilik katsayısı üzerinden belirlenen tazminat miktarına göre verilen hükmün Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 31.03.2021 tarihli ve 2020/4421 Esas, 2021/4476 Karar sayılı kararı ile onanmasına karar verildiği,

eldeki dava dosyasında ise dava konusu taşınmazın emsale göre değerlilik katsayısının 0,8824 (503/570) olarak tespit edildiği anlaşılmış, aynı taşınmaz ve aynı emsalin mukayesesi suretiyle daha önce tespit edilen ve Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen dava dosyasındaki 0,8628 değerlilik katsayısı güçlü delil niteliğinde olup bu değerlilik katsayısı üzerinden yapılan hesaplamada ise emsal satış işleminin dava tarihine güncellenen metrekare birim fiyatı 8.674,11 TL/m² olduğundan bu bedele 0,8628 değerlilik katsayısı uygulandığında dava konusu taşınmazın dava tarihindeki metrekare birim fiyatının 7.484,02 TL/m² olması gerektiği,

davacının payına düşen tazminat miktarının ise 1.609,064,30 TL olduğu kanaatine varıldığı, yapılan yargılama sonucunda maktu karar harcına hükmedilmiş ise de, taşınmaza fiilen el atılmış olması ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin içtihatları gözetildiğinde, 7421 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a ek 4 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının eldeki dava yönünden uygulanmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından,

kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken karar harcına yönelik olarak İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılarak düzeltilmesi gerektiği ve 18.01.2024 tarihli ve 32433 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesi’nin 30.11.2023 tarihli ve 2023/101 Esas, 2023/207 Karar sayılı kararı ile kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davalarına ilişkin olarak 6100 sayılı Kanun’un 326 ncı maddesinin ikinci fıkrasında düzenlenen “Davada iki taraftan her biri kısmen haklı çıkarsa, mahkemece,

yargılama giderlerini tarafların haklılık oranına göre paylaştırır.” hükmünün Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verildiğinden, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat istemine ilişkin açılan eldeki davanın kısmen reddedilmesi halinde dahi davacının yargılama giderleri ve vekâlet ücreti ile sorumlu tutulması mümkün olmadığından,

davanın reddedilen kısmı yönünden davacı aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğinden, davalı idare vekilinin, İlk Derece Mahkemesince ecrimisil istemi hakkında verilen hükme yönelik istinaf başvurusunun hüküm altına alınan ecrimisil alacağı gözetildiğinde kararın miktar itibarıyla kesin olması nedeniyle usulden reddine, kamulaştırmasız el atma nedeni ile tazminat istemi hakkında İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesince verilen karar kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın diğer paydaşlarınca açılan tazminat davasında hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmaz ile emsalin mukayese tablosunda dava konusu taşınmazın merkezi bölgelere olan konumu, ulaşım ve çevre gelişmişliği 230 puan iken, eldeki temyize konu dosyada aradan geçen 3 yılda yaşanan değişim nedeniyle 260 puan verilmesi ve değer oranının değişmesinin hayatın olağan akışına uygun olduğu gözetilerek İlk Derece Mahkemesi kararındaki bedele hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ayrıca ıslah edilen bedele ıslah tarihinden faize hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre taraf vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Dava konusu taşınmazın diğer paydaşları tarafından aynı kamulaştırma kapsamında açılan ve davalı idarenin temyizi üzerine Dairemizin 2024/5252 Esas, 2025/1773 Karar; 2024/5248 Esas, 2025/1523 Karar; 2024/5241 Esas, 2025/1049 Karar sayılı kararı ile iş bu dosyada hükme esas alınan bilirkişi raporunda da emsal olarak incelenen ...

Mahallesi 84 03... parsel sayılı taşınmaz kıyaslanmak suretiyle aynı değerlendirme tarihi itibarıyla taşınmazın m²sine takdir edilen 7.309,88 TL'nin onandığı, iş bu temyize konu dosyada aynı değerlendirme tarihi itibarıyla emsal ve dava konusu taşınmazın mukayesesi sonucu farklı değer oranları belirlenerek 7.484,02 TL/m² değer biçildiği ve 2024/8966 Esas numarası ile Dairemizce aynı gün incelenen paydaş dosyasında aynı emsal kıyaslanmak suretiyle Ocak 2022 değerlendirme tarihi itibarıyla yine farklı değer oranları belirlenerek taşınmazın m²sine 5.230,00 TL takdir edildiği dikkate alındığında bilirkişi kurulundan aynı taşınmazlar için farklı

değer oranları belirlenerek ve Dairemiz denetiminden geçen metrekare değerlerinden ayrılma nedenleri konusunda bilirkişi kurulundan ek rapor alınmadan, eksik inceleme ile hüküm kurulması bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. Taraf Vekillerinin Ecrimisil Talebine İlişkin Temyizi Yönünden

Taraf vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

B. Taraf Vekillerinin Tazminat Talebine İlişkin Temyizi Yönünden

Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,