Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/8667 K.2025/8494

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir. Davacı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27.05.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacı vekili Avukat ..., davalı ... vekili Avukat ..., davalı ... ve Altyapı Bakanlığı vekili Avukat ...., yetki belgesine istinaden davalı TCDD Genel Müdürlüğü vekili Avukat ... gelmişlerdir.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, ..., ... Mahallesinde bulunan 13 93... ve 21 parsel sayılı taşınmazlar "... Limanı ve Liman Gerisi düzenlemeleri ve yolda" kalmakta olup taşınmazın uzun yıllardan beri bu şekilde kullanıldığını, taşınmazın sosyal donatı alanı olarak ayrılmasına ilişkin imar planlarının kesinleşmesinden sonra aradan geçen çok uzun zamana rağmen kamulaştırılmadığı gibi imar ve yapılaşma izni de verilmediğini, müvekkilinin mülkiyet hakkının ihlal edildiğini belirterek belirlenecek tazminatın davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında 13 93... parsel sayılı taşınmaza ilişkin açtıkları davadan feragat ettiklerini belirtmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davayı kabul etmediklerini, dava konusu taşınmazların mülkiyeti ....Bankası A,Ş.'ye ait 13 93... parselin ifrazı sonucu oluştuğunu, bu ifraz sonucu oluşan 403 m² alanlı 20 parselin idarelerince kamulaştırıldığını ve 25.12.1996 tarihinde yola terk işleminin yapıldığını, bu ifraz sonrası oluşan 19... parsellerin idareleri ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını, davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.

2. Davalı ... ve Altyapı Bakanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların 13 93... parselin ifrazı sonucu oluştuğunu, dava konusu 19 parselin yol olarak kullanıldığını, 21 parselin ise imar planında turizm, ticaret ve park alanında kaldığını, taşınmazların kamulaştırma yönünden idareleri ile bir ilgisinin bulunmadığını, bu nedenle idareleri hakkında açılan davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.

3. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; özelleştirilmesine karar verilen ve özelleştirilen taşınmazların mülkiyetinin bağlı bulundukları kurum ve kuruluşlara ait olduğunu, kurumlarının mülkiyetle bir ilgisinin bulunmadığını, bu nedenle liman özelleştirme kapsamında bulunan taşınmazların müvekkili idareye devrinin söz konusu olmadığını, davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.

4. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde hangi davalıya davanın ne için yöneltildiği ve kimden ne kadar bedel talep edildiğinin belirtilmediğini, kamulaştırmasız el atmadan söz edebilmek için taşınmaza kamuya yararı amacıyla sahiplenme kastı ile devamlı, fiili ve kalıcı el atma olması ve bunun kamulaştırmaya yetkili idare tarafından yapılması gerektiğini, dava konusu 19 parselin imar planında 45 metre genişliğinde yol ve ... Limanı olarak belirlendiğini, bu durumda tazminattan ... ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının sorumlu olması gerektiğini, davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.

5. Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu 19 parselin ... Caddesinde bulunduğunu, bu caddenin ana arter niteliğinde olduğunu, davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

6. Dahili davalı TCDD Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın belirsiz alacak davası şeklinde açılamayacağını bu tür davaların idari yargı yerinde görülmesi gerektiğine ilişkin Uyuşmazlık Mahkemesi kararları bulunduğunu, bu nedenle davanın görev yönünden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının, müvekkili kurumu davaya dahil edilerek tarafları değiştiremeyeceğini, idarelerince taşınmaza herhangi bir el koyma olmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.12.2019 tarihli ve 2011/6 61... /569 Karar sayılı kararı ile davalılar ... ile TCDD Genel Müdürlüğü hakkında açılan davanın kabulüne, davalılar Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, ... ve ... aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ..., TCDD Genel Müdürlüğü ile davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 01.12.2022 tarihli ve 2021/2203 Esas, 2022/3547 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne ilişkin olarak verilen karara karşı, davalılar ... ile TCDD Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurularının reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 01.12.2022 tarihli ve 2021/2203 Esas, 2022/3547 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ..., TCDD Genel Müdürlüğü ile davacı ...Turizm Yatırım ve Ticaret A.Ş. .... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucu; dava konusu kök 13 93... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırılmasına karar verilen 2500 m²lik bölümünün eldeki davaya konu 13 93... parsel sayılı taşınmaza isabet ettiği anlaşılmış olup, dava konusu İzmir ili, ..., ... Mahallesi 13 93... parsel yönünden davalılar ..., TCDD Genel Müdürlüğü ve ... aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine, dava konusu İzmir ili, ..., ...

Mahallesi 13 93... parsel yönünden davalılar ..., TCDD Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın reddine, davalılar Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, ... ve ... aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle REDDİNE, karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektiğinden ve dava konusu İzmir ili, ..., ...

Mahallesi 13 93... parsel sayılı taşınmaz bakımından ise temyiz eden davalılar ... ile TCDD Genel Müdürlüğü yönünden de davanın feragat nedeniyle reddi ile ret sebebinin de aynı olduğu gözetilerek bu idareler lehine tek ve maktu vekâlet ücretine hükmedilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken bu parsel bakımından yalnızca ...Belediyesi yönünden feragat nedeni ile ret kararı verilmesi doğru olmadığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar Bölge Adliye Mahkemesinin 25.04.2024 tarihli ve 2024/1252 Esas, 2024/1306 Karar sayılı kararı ile 13 93... parsel yönünden davalılar ..., TCDD Genel Müdürlüğü ve ... aleyhine açılan davanın feragat nedeniyle reddine, 13 93... parsel yönünden davalılar ..., TCDD Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın reddine, davalılar Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, ... ve ... aleyhine açılan davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın reddinin hatalı olduğunu, tezyidi bedel davasında artırılan bedel bloke edilmediği için 17 nci madde uyarınca açılan tescil davası reddedildiği hâlde, eldeki kamulaştırmasız el koyma nedeni ile tazminat davasında işin esasına girilmemesinin hatalı olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; feragat nedeni ile davanın reddine karar verilen parsel bakımından idareler lehine ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, 19 parsel yönünden ise davanın esastan reddine karar verildiği gözetilerek redde konu ıslah edilen bedel üzerinden davalı idare lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakta olup davacı vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki husus dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.

3.Dava konusu İzmir ili, ..., ... Mahallesinde bulunan 1393 ada, 19 parsel yönünden davanın esastan reddine karar verildiği gözetildiğinde davalı ... lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13 ncü maddesinin 4 ncü fıkrası uyarınca maktu vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğinin gözetilmemesi doğru değildir.

Ne var ki; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulüne Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasına ayrı bir bent olarak “Davalı ..., kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan tahsili ile bu davalıya verilmesine”, cümlesinin yazılması suretiyle kararın DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aleyhine temyiz olunan davalılar ... Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, TCDD Genel Müdürlüğü yararına 03.10.2024 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 28.000,00 TL vekâlet ücretinin temyiz eden davacıdan alınmasına,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,