Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/8731 K.2025/6331

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Hükme esas bilirkişi kurulu raporuna göre davacıların paylarına ayrı ayrı düşen ve davalı ... aleyhine hüküm altına alınan (hesaplanan) miktarlar ile davacılar ..., ..., ..., ... dışındaki davacıların paylarına ayrı ayrı düşen ve davalı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanlığı aleyhine hüküm altına alınan (hesaplanan) miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kalmaktadır.

Bu nedenle ... vekilinin tüm davacılar yönünden, davalı ... vekilinin ve davacılar vekillerinin ise davacılar ..., ..., ..., ... dışındaki davacılar yönünden temyiz dilekçelerinin reddine karar verildikten sonra, gerekli şartları taşıdığı anlaşılan davacılar ile davalı ... vekillerinin davacılar ..., ..., ..., ... yönünden temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerine ait Bursa ili, ..., ... Mahallesi 4936 ada 1 parsel sayılı taşınmaza kamulaştırmasız olarak el atıldığını, taşınmazın imar planında lise alanında olduğunu belirterek bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz için belirlenen kamulaştırma bedelinin oldukça düşük olduğunu ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince verilen kararın eksik inceleme ve araştırma sorucu hatalı olarak verildiğini, dosyada dava konusu taşınmaza Osmangazi Belediyesi tarafından el atıldığı yönünde hiç bir delilin bulunmadığını, dava konusu taşınmazın halen davacıların fiilen kullanımında olduğunu, karara esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen kamulaştırma bedelinin çok yüksek olduğunu, emsal değerlendirmesinin gereği gibi yapılmadığını, ayrıca yapılan ölçüme ve tespite itiraz ettiklerini, ölçüm yapılan cihazların bu denli hassas ölçüm yapmasının mümkün olmadığını ileri sürmüştür.

3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın şuyulandırma yapılmayan alanları eğitim alanı olarak belirlenmiş olsa da onaylı parselasyon planı yapılmayan alanların kamulaştırılmasından belediyelerin sorumlu tutulması nedeniyle Bakanlıklarının davalı konumundan çıkarılarak ilgili Belediyeye yönlendirilmesi gerektiğini, davada husumetin ilgili belediyeye yöneltilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmaza Bakanlıkları tarafından fiili el atmanın söz konusu olmadığını, huzurdaki davada davacının iddia ettiği zararın kaynağı davalı idarenin işlemi değil imar planı olduğunu, bedelin uygun olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak biçilen değerin yerinde olduğu, proje bütünlüğü doğrultusunda yapılan değerlendirmenin yerinde olduğu belirtilerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazda kısmen Osmangazi Belediye Başkanlığının sorumlu olduğu fiilen el atma bulunduğu, 2009 yılından itibaren yürülükte bulunan imar planında lise alanında olan dava konusu taşınmazda proje bütünlüğü ilkesi gereği kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiği, taşınmazın tasarrufunun kısıtlandığı anlaşıldığından davacıların paylarına düşen bedellere hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; A.Davalı ... Vekilinin Tüm Davacılara Yönelik, Davalı ... ve Davacılar Vekillerinin Davacılar ..., ..., ..., ... Dışındaki Davacılara İlişkin Temyizleri Yönünden; Taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinin miktardan REDDİNE,

B.Davalı ... ve Davacılar Vekillerinin Davacılar ..., ..., ..., ...'ya İlişkin Temyizleri Yönünden; Davacılar ve davalı ... vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davacılar ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,