Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/8821 K.2025/5707

Taraflar arasındaki imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacılar payına takdir edilen karşılığın artırılması istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; murisin hissedar olduğu Ankara ili, ..., ... Mahallesi 333 ada 17, 345 ada 11, 346 ada 11, 349 ada 15 ve 16, 352 ada 10,11,13 ile ... Mahallesi 353 ada 22, 336 ada 24 ve 23, 337 ada 9 parsel sayılı taşınmazlarda yapılan şuyulandırma işlemi sonrası, bedele dönüştürülen davacılar payına davalı idarece takdir edilen bedelin artırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; söz konusu ada ve parsellerdeki davacılara ait hisselerin 2981/3290 sayılı Kanun'un 10/c maddesine ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na (2942 sayılı Kanun) göre ...

Kıymet Takdir Komisyonunca tespit edilen bedeller üzerinden ipotek alacağın dönüştürüldüğünü, zorunlu teknik nedenlerle parsellerin kıymet takdir komisyonunca belirlenen değerler üzerinden ipoteğe dönüştürüldüğünü, dava konusu parseller üzerindeki ipoteklerin ipotek alacaklısı tarafından tapu kütüğünden terkin edilerek ipotek terkin belgeleri müvekkili Belediyeye ibraz edilmediğinden herhangi bir ödemenin yapılmadığını, taşınmazların ipotekli olarak satışlarının yapıldığını, bu nedenle davanın parseller üzerindeki yapı sahipleri adına açılması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; zamanaşımı ve husumet nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, fahiş bedele hükmedildiğini, ilk tescil tarihi olan 1991 yılının esas alınması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ilu kayıtları, dağıtım cetvelleri ve oluşan parsellere ilişkin tüm kayıtların incelenmesinden; dava konusu taşınmazların geldiği kök 877 parsel yönünden Gölbaşı Belediye Encümeninin 31.05.1991 tarihli ve 36/243 sayılı kararı gereğince onaylanan parselasyon planına göre dava konusu taşınmazlarda düzenleme ortaklık payı da kesilmek suretiyle kalan davacılar murisi adına kayıtlı payların davalı idare adına tescil edildiği, davacılar murisi lehine payı karşılığında ipotek tesis edildiği,

bu imar uygulamasının ve dayanağı olan Mülga Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanlığınca 17.05.1991 tarihinde onaylanan 1/1000 Uygulama İmar Planının Ankara 4. İdare Mahkemesinin 2012/755 Esas, 2013/474 Karar sayılı kararıyla iptal edilmiş olduğu,

söz konusu alana ilişkin olarak Mülga Özel Çevre Koruma Kurulu Başkanlığınca 383 sayılı KHK’nin 1 inci maddesine göre 12.07.2011 tarihli ve 6575 sayılı kararı ile 1/1000 ölçekli Gölbaşı Merkez Uygulama İmar Planının onaylandığından bu plana göre ve idare mahkemesi kararı doğrultusunda Gölbaşı Belediye Encümeninin 03.12.2013 tarihli ve 91/504 sayılı imar uygulaması ile ipoteklerin de yeni oluşturulan parsellere taşınmasına karar verildiği, Ankara Büyükşehir Belediye Encümeninin 09.01.2014 tarihli ve 73 sayılı kararı ile onaylandığı,

24.03.2014 tarihli ve 4664 yevmiye no ile tescil edilmek suretiyle de güncel tapu kayıtlarının oluştuğu, taşınmazı ipotekle yükümlü olarak satın alan malik ipotek bedelinin ilk tutarı ile sınırlı sorumlu olduğundan artırılan bedelden tapu malikinin değil davacı idarenin sorumlu olduğunun kabulü ile davacılar murisi veya davacılara yapılan ödeme bulunmadığından mahkemece idare mahkemesinin iptal kararından sonra yapılan son imar uygulaması nazara alınarak,

07.09.2016 tarihli ve 29824 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 6745 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 12. maddesi uygulanarak arsa niteliğindeki taşınmaza emsal mukayesesi yapılıp, tescil tarihi olan Mart 2014 itibarıyla değer biçilmesinde, Yargıtay denetiminden komşu taşınmaza ilişkin geçen dosyada Temmuz 2011 itibarıyla 700,00 TL metrekare değer biçildiği de gözetildiğinde, tescil tarihi itibarıyla dava konusu taşınmazlara biçilen metrekare değerlerinin Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi tablosu esas alınmak suretiyle dava tarihine güncellenmesi,

bu suretle ortaya çıkan gerçek bedel üzerinden davacıların payları oranında bedele hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, ne var ki dava konusu taşınmazları, üzerindeki ilk ipotek bedelleri ile yükümlü olarak satın alan malikler davada taraf olmayıp, ilk ipotek bedelleri ile sorumlulukları devam ettiğinden taşınmazlar üzerindeki ipoteklerin kaldırılmasına karar verilmesi doğru görülmeyerek davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hükümkurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmişitir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek Mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

C.Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, imar uygulaması sırasında bedele dönüştürülen davacı payına takdir edilen karşılığın artırılması istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 6745 sayılı Kanun'un 35 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen geçici 12 nci maddesi uyarınca Mahkemece idare mahkemesinin iptal kararından sonra yapılan ve 24.03.2014 tarihinde tapuya tescil edilen imar uygulaması nazara alınarak, uygulamanın tapuda tescil edildiği tarih değerlendirme tarihi olarak esas alınıp, tespit edilen bedelin Türkiye İstatistik Kurumu tarafından açıklanan Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi tablosuna göre dava tarihine güncellenmesi suretiyle değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,