Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/888 K.2024/7290

Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun (2942 sayılı Kanun) mülga 17 nci maddesi uyarınca tescil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ...Termik Santrali- Geyik Barajı Su İsale Hattı yeri için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın 05.09.1988 tarihli ve 8127 proje tasdik yazısı ve bununla ilgili olarak Türkiye Elektrik Kurumu (TEK) Yönetim Kurulunca alınan 26.09.1988 tarihli ve 30-649 sayılı kamu yararı kararı uyarınca dava konusu Muğla ili, ... ilçesi, ...Mahallesi, 69 parsel sayılı 3.300,00 m² yüzölçümlü taşınmazın 1.400 m²sinin 2942 sayılı Kanun'un 27 nci maddesine göre acele el koyma yolu ile kamulaştırılması için açılan davada ...

Asliye Hukuk Mahkemesinin 1988/991 Esas, 1988/801 Karar sayılı kararı ile kamulaştırma bedelinin tespiti ile acele el koyma kararı verildiğini, mahkemece hükmolunan bedelin hak sahipleri adına Türkiye Vakıflar Bankası ...

Şubesine yatırıldığını, davalı tarafından bedel arttırım davası açılmadığını, kamulaştırmanın kesinleştiğini, tescil kararının TEK ve TEAŞ'ın hukuki halefi olan EÜAŞ adına yapılmasını gerektiğini, rızaen devir işleminin yapılmadığını belirterek dava konusu taşınmazın davalı EÜAŞ adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile usulüne uygun kamulaştırma işleminin ispatlanamaması sebebiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı asilin 06.10.2020 tarihindeki beyanını esas alarak davanın reddine karar vermesinde hukuki isabet bulunmadığını, istinaf kaldırma kararı doğrultusunda 22.03.2022 tarihli celsede İlk Derece Mahkemesi tarafından davalı asile,

07.06.2022 tarihli gelecek celse isticvap edileceğine ilişkin tebligat gönderilerek bir sonraki celse dava konusu kamulaştırmadan haberdar olup olmadığı hakkında isticvap edileceği, tarafına tebligat yapılarak hazır bulunması gerektiğinden geçerli bir özrü olmadan gelmediği veya gelip de sorulan sorulara cevap vermediği takdirde dava konusu kamulaştırmadan haberdar olduğu konusunda ikrarda bulunmuş sayılacağı hususunun davalı tarafa 29.03.2022 tarihinde ihtar ve tebliğ olunduğunu,

davalı duruşmaya gelmediği gibi duruşma tarihine kadar bir mazeret de sunmadığından dava konusu kamulaştırmadan haberdar olduğu konusunda ikrarda bulunmuş sayılması gerektiğini, davalı vekilinin beyanlarına itibar edilip davalının sağlık durumuna ilişkin rapor sunulması için bir sonraki celseye kadar süre verildiğini,

usulüne uygun yapılan tebligat sonucunda her ne kadar davalı asilin sağlık sorunları nedeniyle isticvap davetiyesine icabet etmediği belirtilse de söz konusu durum belgelendirilmediğinden isticvap davetiyesine icabet etmeyen davalı asilin dava konusu kamulaştırmadan haberdar olduğu kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken davanın reddine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, kamulaştırma işlemi kamulaştırmanın yapıldığı tarihte yürürlükte olan 2942 sayılı Kanun'un ilgili hükümlerine istinaden tesis edilip bedel tespiti yapıldığını ve bedelin ilgili bankaya yatırıldığını,

taşınmaz maliki adına çıkarılan kamulaştırma evraklarının muhatap evde olmadığı için Muhta...'a tebliğ edildiğini, eldeki davaya konu kamulaştırma tebligatlarının yapıldığı 1989 yılında yürürlükte olan 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nda (7201 sayılı Kanun) muhatabın adreste bulunmama sebebinin tebliğ mazbatasına yazılması şartı bulunmadığından tebliğin usulüne uygun olarak yapıldığını, ...uhtarı... tarafından,

davaya konu taşınmazın da aralarında bulunduğu taşınmazların kamulaştırılacağı ilanının,...ün umuma mahsus mahalline talik edilmek suretiyle ilanen tebliğ edildiğine dair zabıt tutulmuş olup ayrıca...Gazetesinde de yayımlandığı nazara alınarak davacının hem tebligat yoluyla hem de ilanlar vasıtasıyla kamulaştırmadan haberdar edildiğinin kabulü gerektiğini, kamulaştırma bedelinin davalı adına bankaya yatırıldığı kamulaştırma tebligatında belirtilmiş ve kamulaştırma bedelinin bankaya yatırıldığına dair dekont,

kamulaştırma tebligatı ekinde davalıya gönderilmiş olup hak sahibinin bankaya başvurusu ile birlikte kamulaştırma bedeli ödendiği hâlde, ödeme hususunun ispatlanamadığının kabulünün hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu kamulaştırma işleminin TEK Yönetim Kurulunun 26.09.1988 tarihli ve 30-649 sayılı kararı uyarınca yapıldığı, kamulaştırma işlem zamanında ve halen tapu malikinin sağ olduğu ve tapu malikine çıkartılan noter tebliğinin evde bulunmadığından bahisle muhtara bırakılarak yapıldığı, maliki tarafından bedel artırım davasının açılmadığı, tüm kamulaştırma alanı için toplamda 1.417.931,721 ETL'nin Vakıfbank ... şubesine 27.03.1989 tarihli dekont ile depo edildiği,

dosyada mevcut banka kayıtlarına göre 10 yıl olan belge saklama zamanı geçtiğinden sair belge ve ödeme dekontlarına ulaşılamadığı, noter tebliğinin usulüne uygun olarak yapılmadığı görülmekle 06.06.1985 tarihinde yapılan değişiklik ile 7201 sayılı Kanun’un 21 inci maddesi ve Tebligat Tüzüğünün 28 inci maddesinin birinci fıkrasında “Muhatap veya adına tebliğ yapılabilecek olanlardan hiçbiri gösterilen adreste bulunmazsa, tebliğ memurunun adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar kurulu veya meclisi üyeleri,

zabıta amir ve memurlarından tahkik ederek beyanlarını tebliğ tutanağına yazıp altını imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde de bu durumu yazarak kendisinin imzalaması gerekir” hükmü öngörülmüş olup Tüzüğün 28 inci maddesi, tebliğ memuruna ilgilinin neden adreste bulunmadığını “tahkik etme” görevini yüklemiş ve tebliğ memurunun tahkik etmekle kalmayıp, tevsike yönelik olarak yaptığı tahkikatın sonucunu tebliğ evrakına yazıp ilgilisine imzalatacağı, davacı vekili tarafından tebligatın yapıldığı tarihteki 7201 sayılı Kanun'un 21 inci maddesi ve Tüzüğün 27 nci maddesi uyarınca değerlendirme yapılması gerektiği,

7201 sayılı Kanun'un 21 inci maddede yapılan değişiklik 06.06.1985 tarihinde 3220 sayılı kanun 7 nci maddesi ile yapılıp son halini almış ve tüzüğün 27 nci maddesi de 05.10.1987 tarihinde yürürlükten kaldırılmış olup davalıya çıkartılan tebligatın 10.08.1989 tarihinde muhatap evinde olmadığından muhtara tebliğ edildiği, yani tebligatın yapıldığı tarihte Tüzüğün 27 nci maddesi mülga olup 28 inci maddesinin ve 7201 sayılı Kanun’un 21 inci maddesinin son halinin yürürlükte olduğu görülmekle yapılan tebligatın usulsüz olduğu, davalı tarafından açılan bedel artırımına yönelik bir dava olmadığı,

depo edilen bedelin ödendiğinin davacı tarafından ispatlanmadığı ve davalının hazır bulunduğu ön inceleme duruşmasında kamulaştırma bedelini almadığını, kamulaştırma işleminden açılan bu dava ile haberdar olduğunu beyan ettiği dikkate alındığında, kamulaştırma işleminin tamamlanmadığı ve kesinleşmediği, dolayısıyla tescil koşullarının oluşmadığı görülmekle, İlk Derece Mahkemesince verilen kararın isabetli olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, 2942 sayılı Kanunu’nun mülga 17 nci maddesi uyarınca tescili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun’un mülga 17 nci maddesi.

3. 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Ana Kanun’a İşlenemeyen, 24.4.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun’un 21 inci maddesi ile eklenen Geçici 1 inci maddesi şöyledir: “Bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte, kamulaştırma kararı alınmış ancak henüz tebligata çıkarılmamış kamulaştırmalarda bu Kanun hükümleri, diğerlerinde önceki hükümler uygulanır.”

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dosya içindeki bilgi ve belgelerden; 2942 sayılı Kanun'un 17 inci maddesinin koşulları oluşmadığından davanın reddine karar verilmesi doğru görülmüştür.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,