Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/8970 K.2025/7172

Taraflar arasındaki ödenen kamulaştırma bedelinin iadesi istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu İstanbul ili, ..., ... parsel sayılı taşınmazın usulüne uygun olarak kamulaştırıldığını, kamulaştırma bedelinin banka hesabına yatırdığını, kamulaştırma tarihinde tapu sicil kaydında taşınmazın malikleri olarak gözüken davalıların müvekkili idare aleyhine Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1992/1659 Esas, 1994/577 Karar sayılı dosyasında tezyidi bedel davası açtığını, böylece kamulaştırma işleminin kesinleştiğini, kesinleşen mahkeme kararı uyarınca da Bakırköy 3. İcra Müdürlüğünün 1995/161 Esas sayılı dosyasına bedelin yatırıldığını,

kamulaştırma işlemleri sonrasında Maliye Hazinesince davalılar aleyhine Küçükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2000/778 Esas, 2002/1134 Karar sayılı kararı ile tapu iptali ve tescil davası açıldığını ve bu davada davalıların üzerindeki tapu kayıtlarının iptali ile Maliye Hazinesi adına tesciline karar verildiğini, bu itibarla müvekkili idarece ödenen kamulaştırma bedelinin haksız ve hukuka aykırı olarak davalılarca alındığını belirterek 86.018,21 TL'nin ödendiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin 21.09.1992 tarihinde müvekkillerinin murislerine ödendiğini, davacı idarenin alacağını geri isteme hakkı olduğunu, tapu iptal ve tescil davasının karar tarihi olan 17.09.2002 tarihinde öğrendiğini, tescil işleminden itibaren yaklaşık olarak 19 yıl geçmiş olup, zamanaşımı süresinin dolduğu konusunda hiçbir tereddütün bulunmadığını, dava konusu taşınmazın Maliye Hazinesi adına tescil edildiğini, davacı sıfatına Maliye Hazinesi haiz iken davacı idarenin taraf sıfatının bulunmadığını, davacı vekilinin tüm iddialarının mesnetsiz olduğunu,

yıllar önce usulüne uygun olarak yapılan kamulaştırma işlemi neticesinde müvekkillerinin murisine ödenen kamulaştırma bedelinin aradan 29 yıl geçtikten sonra mirasçılardan talep edilmesinde hiçbir haklılık yanı olmadığını, davacı idare vekilinin belirtmiş olduğu alacak miktarının neye göre hesaplandığının da anlaşılamadığını, davanın öncelikle aktif husumet yokluğundan ve zamanaşımı nedeniyle usulden reddine, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın esası hakkında karar verilmesi gerekirken zamanaşımı nedeniyle reddedilmesinin doğru olmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tapu iptal kararının kesinleştiği 14.09.2004 tarihten itibaren davanın açıldığı tarihe kadar 10 yıllık zamanaşımı süresi dolmuş olup, davalı vekili tarafından süresinde zamanaşımı definde bulunulduğu, bu nedenle İlk Derece Mahkemesine davanın zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödenen kamulaştırma bedelinin iadesi hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR