Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/9128 K.2025/3466

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Ankara Batı 2. İş Mahkemesinin 11.01.2024 Tarihli ve 2023/206 Esas, 2024/9 Karar Sayılı Kararı Somut olayda davalının çalıştığı yerin Yozgat Orman Müdürlüğü olduğu, davalı ... vekilinin de yetki itirazında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Yozgat İş Mahkemesinin 29.03.2024 Tarihli ve 2024/53 Esas, 2024/110 Karar Sayılı Kararı

Hizmet tespiti istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme birinci olarak işin (hizmetin) yapıldığı yer mahkemesi, ikincisi işverenin (davalının) ikametgahı mahkemesi, üçüncüsü Sosyal Güvenlik Kurumunun merkezi bulunduğundan Ankara Mahkemeleri, dördüncüsü ise hizmetin geçtiği yerin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik Kurumu şubesinin bulunduğu yer mahkemesi olduğu, yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı ve kesin yetkinin bulunmadığı bu dava dosyasında davacının seçimlik hakkını kullanarak yetkili Mahkemelerden olan Ankara Mahkemelerinde davasını açtığı, bu halde davalının yetki itirazının kabulüne imkan bulunmadığı, Ankara Batı 2. İş Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun (7036 sayılı Kanun) uyarınca hizmet tespiti istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: " İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir. ”

3. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “Şubeler ve tüzel kişilerle ilgili davalarda yetki” başlıklı 14 üncü maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir.”

C. Değerlendirme

1. Dosya kapsamından, uyuşmazlığın hizmet tespiti istemine ilişkin olduğu, dava dilekçesi ve dosya kapsamından kesin yetkinin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

2. Hizmet tespiti istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme birinci olarak 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince işin (hizmetin) yapıldığı yer mahkemesi, ikincisi, yine 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi ile genel yetki kuralını düzenleyen 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince işverenin (davalının) ikametgahı mahkemesi, üçüncüsü genel yetki kuralını düzenleyen 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince Sosyal Güvenlik Kurumu'nun merkezi bulunduğundan Ankara Mahkemeleri, dördüncüsü ise 6100 sayılı Kanun'un 14 üncü maddesi gereğince hizmetin geçtiği yerin bağlı olduğu Sosyal Güvenlik Kurumu şubesinin bulunduğu yer mahkemesidir.

3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

4. Somut olayda, hizmet tespiti istemine ilişkin çalışmanın Yozgat İlinde geçtiği anlaşılmakla dolayısı ile birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, yetkisiz Ankara Batı Mahkemelerinde davacının dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalı tarafa geçmiş ve davalı tarafça da süresinde ve usulüne uygun olarak Yozgat Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazında bulunduğu anlaşılmıştır. Bu durumda uyuşmazlığın Yozgat İş Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Yozgat İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,