Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/9483 K.2025/7930

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekilinin bir kısım davacılar yönünden hükmedilen tazminat ve ecrimisile yönelik istinaf itirazlarının kesinlikten reddine, davacı ... yönünden kamulaştırmasız el atma tazminatı ve ecrimisil davasına yönelik istinaf talebinin esastan reddine, davalı idare vekilinin davacı ... yönünden kamulaştırmasız el atma tazminatı ve ecrimisil davasına yönelik istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırarak düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Muş ili, ..., ... köyü, ...Mevkii 1 48... parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın yol olarak el atıldığından bahisle kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedeli ile ecrimisil bedelinin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın Muş-Kulp II yolunun Km 3+540-4+340 arasında gelmekle onaylı yol projesine uygun bir şekilde yapıldığını, yapım çalışmalarında taşınmaza fazladan el atılmadığını, davacıların zararına yol açacak herhangi bir çalışma yapılmadığını, idari başvuru yoluna gidilmediğinden açılan davanın dava şartı yokluğu sebebiyle reddini, davacıların yol nedeniyle bir zararının söz konusu olması halinde idari yargı nezdinde tam yargı davası açmaları gerektiğini, ecrimisil talebine itiraz ettiğini,

kabul ve ikrar anlamına gelmemek kaydıyla Mahkemece el atma olgusu kabul edilirse dava konusu taşınmazda el atma olgusu ispat edilse dahi dava açıldığı tarih değil de el atıldığı tarihin gün ay yıl kesin olarak tespit edilip bu tarihteki nitelikleri (arazi-arsa) 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun değer tespiti durumuna göre dava tarihindeki değerinin belirlenmesinin şart olduğunu, zamanaşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu belirterek davanın usulden reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin hatalı karar verdiğini, bilirkişi raporunda fiyatların düşük hesaplandığını, taşınmazın belediye sınırları içerisinde olduğunu, ecrimisil yönünden taleplerinin kısmen reddedildiğini, bu durumun dosya kapsamına aykırı olduğunu, ecrimisil taleplerine ilişkin hesaplamaların düşük olduğunu, dava konusu arsaların değerinin düşük hesaplandığını beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin hatalı karar verdiğini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, kira sözleşmesine konu Dere Mahallesinin il merkezine yakın olduğunu dava konusu taşınmazın ise tarım arazilerinin olduğu yerde bulunduğunu, el atma tarihi belirlenmeden 5 yıllık ecrimisil hesaplamasının yanlış olduğunu, emsal taşınmazın emsal olamayacağını, reddedilen kısım yönünden vekâlet ücreti verilmesi gerektiğini beyan ederek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar vekilinin bir kısım davacılar yönünden hükmedilen tazminat ve ecrimisile yönelik istinaf itirazlarının kesinlikten reddine, davacı ... yönünden kamulaştırmasız el atma tazminatı ve ecrimisil davasına yönelik istinaf talebinin esastan reddine, davalı idare vekilinin davacı ... yönünden kamulaştırmasız el atma tazminatı ve ecrimisil davasına yönelik istinaf talebinin kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırarak düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Dosya içinde davacı vekilinin 10.10.2024 tarihli dilekçesi ile davadan vazgeçtiklerini, vazgeçme gereğince işlem yapılmasını talep ettiği anlaşıldığından; davacılar vekiline bu husustaki beyanı açıklattırılarak, dosyadan vazgeçtiklerine dair talebin davanın geri alınması mı yoksa davadan feragate yönelik mi olduğu belirlenip, talebin geri alma niteliğinde olduğunun anlaşılması halinde.

6100 sayılı Kanun'un 123 üncü maddesinde yer alan “davacı, hüküm kesinleşinceye kadar, ancak davalının açık rızası ile davasını geri alabilir.

(Ek cümle: 22.07.2020-7251/10 md.) Bu takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilir” hükmü gözetilerek, davalı idare vekilinin geri alma talebine muvafakatının olup olmadığı hususunda beyanı alınıp, rızası olduğu takdirde davanın geri alınması sonucu davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi, davacının talebinin feragat niteliğinde olduğunun anlaşılması halinde ise davanın feragat nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Taraf vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

2. Bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,