Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/9586 K.2025/1956

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24.10.2023 Tarihli ve 2022/538 Esas, 2023/813 Karar Sayılı Kararı Somut olayda davalı şirketin yerleşim yerinin Ankara olduğu, elektrik sayacının da Elazığ ilinde bulunduğu, bu nedenle İstanbul Anadolu Ticaret Mahkemelerinin hem 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 6 ncı maddesi hem de 16 ncı maddesine göre yetkili olmadığı, bu durumda yetki konusundaki seçimlik hakkın davalıya geçtiği, davalının da yetki tercihini ikamet mahkemesi olan Ankara'dan yana kullandığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Ankara 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 30.05.2024 Tarihli ve 2024/370 Esas, 2024/321 Karar Sayılı Kararı

Dosyada mevcut tutanak kapsamlarından anlaşılacağı üzere kaçak ve usulsüz elektrik tutanaklarının düzenlendiği tarihten önce davacı şirket ile davalı arasında elektrik aboneliği bulunmadığı, davalının ikametgahı Ankara'da olmakla birlikte, haksız fiilin işlendiği yani kaçak elektriğin kullanıldığı adresin 04.02.2022 tarihli kaçak elektrik kullanım tespit tutanağına göre Elazığ olduğu, icra takip dosyasında alacaklının yani davacının adresinin Ataşehir/İstanbul olduğu, bu durumda uyuşmazlığın İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi

C. Değerlendirme

1. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir.

Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir.

Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır.

Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

2. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması halinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez.

3. Somut olayda, davacının alacağının tahsili için İstanbul Anadolu 17. İcra Dairesinin 2022/4986 Esas sayılı dosyası ile takip başlattığı, davalının sadece borca itiraz ettiği, böylelikle icra dairesinin yetkisinin kesinleştiği anlaşılmaktadır.

İcra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesinin o yerdeki mahkemeyi itirazın iptali yönünden yetkili hale getirmezse de, davalı vekilinin cevap dilekçesinde; "müvekkil şirketin yerleşim yeri Ankara olup, elektrik sayacının da Elazığ ilinde bulunmasından dolayı mahkemenizin işbu dava bakımından yetkili olmadığı ortadadır.

Bu nedenle yetki ilk itirazında bulunuyoruz." şeklinde yetki itirazında bulunduğu, yetkili mahkemeleri belirtmesine rağmen seçtiği yetkili mahkemeyi belirtmediği, bu hali ile yetki itirazının usulüne uygun olmadığı anlaşılmaktadır.

Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle geleceğinden bu durumda uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,