Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/9597 K.2025/6996

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesince davacı ...'ün açtığı davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, davacı ...'ün açtığı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı ihbar olunan ... vekilinin sunduğu temyiz dilekçesi 10.07.2024 tarihli Bölge Adliye Mahkemesinin ek kararı ile ihbar olunanın taraf sıfatı bulunmadığından reddedilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin asıl kararı davalı idare ve 10.07.2024 tarihli ek kararı ihbar olunan ... vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacının maliki olduğu dava konusu Ankara ili, ..., ... Mahallesi 26455 ada 1 parsel sayılı taşınmaza davalı idarece usulüne uygun kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığından bahisle kamulaştırmasız el atmaya dayalı taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu parsel üzerinde bölgenin ihtiyacı doğrultusunda 10.000 m³ hacimli su deposu yapılması planlandığını, Ankara Büyükşehir Belediyesi İmar Müdürlüğü ile yapılan görüşmelerde söz konusu taşınmazın imar parseli olduğu ancak aynı zamanda orman sınırları içerisinde kaldığı,

bu sebeple ... ile yapılan görüşmelerde taşınmazın Orman Genel Müdürlüğüne devredilmesi gerektiği aksi takdirde dava açılacağının belirtildiğini, ... talebi doğrultusunda gerekli izin başvuruları yapılmış olup ekli saha teslim tutanağına göre 10.000 m³ hacimli su deposu inşaatının tamamlandığını, taşınmazın orman sınırları içerisinde kalması sebebiyle kamulaştırma yapılmadığını, davanın dayanaktan yoksun haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ...'ün açtığı davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine, davacı ...'ün açtığı davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçisinde özetle; davanın kısmen kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, taşınmazın diğer paydaşları tarafından açılan davalarda taşınmazda bulunan davacıların tüm payı yönünden karar verildiğini belirterek davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçisinde özetle; taşınmazın orman sınırları içerisinde kaldığını bu sebeple ... talebi doğrultusunda gerekli izin başvuruları yapılıp izin alınarak su deposu inşaatının tamamlandığını, Büyükşehir Belediyesine ait hissede plan tadilatı yapılarak idarelerine tahsis yapıldığını, ormanlık alan konusunda gerekli inceleme yapılmadığını, alınan raporun yapılan incelemenin eksik olduğunu, bedelin yüksek belirlendiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın 1988 ve 1994 onay tarihli imar planında “okul yeri” olarak ayrıldığı, ....Büyükşehir Belediye Başkanlığının 2017 yılında 1168 sayılı kararı ile taşınmazda kendisine ait 12.003 m²lik alanın 8630 m²lik bölümünün ASKİ talebi doğrultusunda teknik altyapı alanı olarak düzenlenmesine dair 1/5000 ölçekli ...

Planının onaylandığı, 1/1000 onaylı Uygulama İmar Planının yapılmadığı, taşınmazda malikler arasında yapılmış bir rızai taksim bulunmadığı, imar planında teknik altyapı alanı olarak ayrılan bölümün belirlenmediği, dava konusu taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırma işlemi yapılmadan fiilen el atılarak su deposu yapılıp, yol açılmak ve hafriyat toprağı yığmak suretiyle el atıldığı, dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değerinin tespit edilmesinde bir isabetsizlik görülmediği,

ancak taşınmazın paydaşlarınca açılan dava sonucu Ankara 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/631 Esas, 2021/594 Karar sayılı dava dosyasında dava konusu taşınmaza Kasım 2020 değerlendirme tarihi itibarıyla belirlenen ....200 TL/m² birim bedelin Bölge Adliye Mahkemesinin 2021/1495 Esas sayılı kararı ile uygun bulunduğu dikkate alındığında bilirkişi kurulundan ek rapor alındığı, ek bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, dava konusu taşınmazın paydaşları tarafından açılan davada davacının taşınmazdaki tüm payı üzerinden hüküm kurulduğu anlaşıldığından,

davacı ...'ün taşınmazdaki tüm payına dair davasını 1.034.150,00 TL olarak ıslah ettiği belirtilerek hüküm kurmaya elverişli ek rapor uyarınca davacının taşınmazdaki tüm payı yönünden davanın kısmen kabulüne ve Anayasa Mahkemesinin 30.11.2023 tarihli ve 2023/101 Esas, 2023/207 Karar sayılı kararı iptal kararına göre İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne, davacı aleyhine yargılama giderine hükmedilmemesine karar verilmiştir.

2. Bölge Adliye Mahkemesinin 10.07.2024 tarihli ek kararı ile ihbar olunan idarenin davada taraf sıfatı olmadığından ihbar olunanın kararı istinaf hakkı bulunmadığından, ihbar olunanın istinaf başvuru talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen asıl kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili, ek kararına karşı ihbar olunan ... vekili temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını tekrar etmiştir.

2. İhbar olunan vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın Hazine adına tescil edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsal incelemesi yapılarak dava tarihi itibarıyla değer biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca tespit edilen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

.... Bir davada hüküm, davanın tarafları arasında kurulur. Bu nedenle hükme karşı kanun yollarına müracaat etme hakkı davada taraf olan kişilere aittir. Kural olarak fer'i müdahilin mahkemece verilen kararı temyiz etme hakkı yoktur; ancak mahkemece usul ve kanuna aykırı olarak fer'i müdahil hakkında hüküm kurulmuşsa, fer'i müdahil hükmün kendisiyle ilgili bölümünü temyiz edebilir. İşbu davada ise, ihbar olunanın davaya müdahale talebi bulunmayıp, mahkemece müdahilliğine de karar verilmeyen, davada fer'i müdahil veya asli müdahil sıfatını taşımayan ve hakkında mahkemece hüküm kurulmayan ihbar olunan Orman Genel Müdürlüğünün temyiz talebinde bulunma hakkı bulunmamaktadır. Bu nedenle verilen ek karar yerindedir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

A. İhbar Olunan Vekilinin Temyizi Yönünden

Bölge Adliye Mahkemesinin 10.07.2024 tarihli ek kararının ONANMASINA,

B. Davalı İdare Vekilinin Temyizi Yönünden