Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/9747 K.2025/6744

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

İlk kararı istinaf etmeyen tarafın, aleyhine durum oluşmadıkça kararı temyiz etme hakkı bulunmamakta olup davalılar ... vd. ve davalı ... vekillerinin ilk karara karşı istinaf taleplerinin bulunmadığından, temyiz taleplerinin reddine karar vermek gerekmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kararı davacı idare, davalı ..., davalılar ... vd. vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda Davacı idare vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, ..., ... Mahallesi, 429 Ada 195 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini, tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı idarece tespit edilen acele kamulaştırma bedeline itiraz edilmiş olup, kamulaştırmaya konu edilen arazinin ve arazide bulunan ağaçların değerlerinin tespiti gerektiğini, müdahalenin önlenmesi davası açıldığını ileri sürerek davanın reddini taelp etmiştir.

2.Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı idarece tespit edilen acele kamulaştırma bedeline itiraz edilmiş olup, arazinin ve üzerindeki ağaçların güncel değerlerinin kamulaştırmaya konu edilen arazinin ve arazide bulunan ağaçların güncel değerlerinin tespit edilmesi gerektiğini, aynı yer ile ilgili el atmanın önlenmesi davasının görüldüğü Aliağa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/35 Esas sayılı dosyasının derdest olduğunu, dosyanın değerlendirmeye esas alınarak hesaplama yapılması gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; verilen süreler içerisinde kamulaştırma bedelinin yatırılmaması gerekçesiyle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dosya açısından davanın görüldüğü zaman dilimi dikkate alındığında, bu süreçte ekonomideki dalgalanmalar, pandemi gibi nedenler yüzünden depo kararının yerine getirilemediğini, mahkemenin depo kararını yerine getirmek için yeniden süre vermesi gerektiğini, idarenin kamulaştırmadan vazgeçmesinin söz konusu olmayacağını, talebin kesin süre nedeniyle usulden reddi ile kamu yararının gerçekleşmesinin ötelendiğini, davalı taşınmaz malikinin de kamulaştırma bedelini elde etmesinin geciktirildiğini belirterek yerel mahkeme kararının idareleri lehine kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci maddesi uyarınca mahkemece, son defa verilen kesin süre içinde kamulaştırma bedelinin yatırılmaması nedeniyle davanın reddine karar verilmesinde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığından, davacı idarenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare, davalılar ... vd. ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Tespit edilen fark kamulaştırma bedelinin, Mahkemece verilen süreler içerisinde depo edilmediği, sunulan banka dekontuna göre, depo kararının Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihinden sonra 02.08.2024 tarihinde yerine getirildiği anlaşıldığından, usul ekonomisi gözetilip, davalıların işin esasına girilerek karar verilmesini isteyip istemediği yönünde beyanıları da alınmak suretiyle, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; A. Davalılar ... vd. ve davalı ... Vekillerinin Temyizi Yönünden; Davalılar ... vd. ve davalı ... vekillerinin temyiz dilekçelerinin REDDİNE,

B. Davacı İdare Vekili Temeyizi Yönünden

1.Davacı idare vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalılardan peşin alınan temyiz harçlarının istek halinde iadesine,