Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/10147 K.2026/4628

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın; davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın; davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince, miktar veya değeri her paydaş için 544.000,00 TL'yi geçmeyen davalara ilişkin olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararları kesin olup, bu kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulamaz.

Mahkemece davacılardan , ..., ..., ... ve ... dışındaki davacılar lehine hükmedilen tazminat bedeli Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 544.000,00 TL’nin altında kaldığından adı geçen davacılar yönünden davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin miktar itibarıyla reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı ... vekilinin, davacılar , ..., ..., ... ve ... yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, 1 15... parsel sayılı taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında yol ve park alanı olarak ayrıldığını belirterek el atma nedeniyle tazminat bedelinin davalı idareden tahsili talep edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın; davalı ... yönünden pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davalı ... yönünden kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının kaldırılması gerektiğini, kararın ifası aşamasında sorun yaşanmaması için takdiyatların kaldırılmasının gerektiğini, zaman aşımı ve hak düşürücü süre itirazlarının bulunduğunu, el atma tarihinin açık bir şekilde bildirilmesi gerektiğini, husumet itirazlarının olduğunu, taraf değişikliğine muvafakatlerinin olmadığını, bilirkişi raporuna itiraz ettiklerini, taraf teşkili doğru biçimde sağlanmadan müvekkili aleyhine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, emsal bedelin tespitine itiraz ettiklerini, bilirkişilerin resen seçtiği emsal ile hüküm kurulmasının bozma sebebi olduğunu,

imar çalışmalarının araştırılması gerekmekte iken hiçbir işlem yapılmamasının bozma sebebi olduğunu, ilgili alanın kadimden beri yol olup olmadığının tespiti maksadıyla kadastro araştırması yapılmasının elzem olduğunu, mahkeme eliyle dosyaya kazandırılan emsaller üzerinden hesap yapılması gerektiğini ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz ve emsale ilişkin kayıtların yerel mahkemece toplandığı, bu bilgi ve belgeler doğrultusunda alınan rapor üzerinde yapılan denetim sonucunda; değerlendirmeye esas alınan Van ili, ... ilçesi, ...

Mahallesi 397 parsel sayılı emsal taşınmazın satış tarihinin dava tarihinden önce ve tapuda yapıldığı, bu satışın özel nitelikte olmadığı ve emsal kıyaslamasına esas alınabileceği, emsal ile dava konusu taşınmazın mevkii, konum, nitelik, yüzölçümleri, vergi beyan değerleri bakımından kıyaslaması yapılarak ve benzer özellikleri ile üstün ve eksik yanları gözetilerek değerinin hesaplandığı, dava konusu ve emsal taşınmazın vergi değerleri ile bilirkişilerce tespit edilen değer arasında ters orantı bulunmadığı anlaşıldığından,

her ne kadar emsal taşınmaz başka ilçede olsa da dava konusu taşınmaza yakın ve komşu taşınmazlar hakkında Daireleri ve Yargıtay denetiminden geçen dosyalarda tespit edilen miktarlara göre, dava konusu taşınmazın, dava ve değerlendirme tarihi olan 2023 yılı itibarıyla metrekare birim fiyatının 1.333,00 TL olarak tespit edilerek hukuken el atılan alana yönelik tazminat hesaplanması uygun görülmüş, taşınmaz üzerindeki ağaçlara maktu değerleri üzerinden ve yapıya da birim maliyet değeri üzerinden ve yıpranma oranı düşülerek bedel hesaplanması ve zemin bedeline eklenmesinde,

istinaf edenin sıfatı ve istinaf nedenlerine göre bir isabetsizlik görülmediği ancak terkin ve yeni oluşan tapu kaydına göre hüküm kurulması gerektiği belirtilerek davalı ... vekilinin istinaf talebinin kabulü ile düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu malikleri ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2 Arsa niteliğindeki 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında park ve yol alanında kalan taşınmaza emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle tespit edilen bedelin davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmesine bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; A. Davalı ... Vekilinin , ..., ..., ... ve ... Dışındaki Davacılara İlişkin Temyizi Yönünden; Davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin miktar yönünden REDDİNE,

B. Davalı ... Vekilinin Davacılar , ..., ..., ... ve ...’na İlişkin Temyizi Yönünden; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,