Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/1056 K.2025/5627

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Malazgirt Sulh Hukuk Mahkemesinin 17.03.2022 Tarihli ve 2019/53 Esas 2022/49 Karar Sayılı Kararı Davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

B. Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 25.11.2024 Tarihli ve 2024/1927 Esas, 2024/1104 Karar Sayılı Kararı Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine ilişkin 26.06.2019 tarih ve 230 sayılı kararı uyarınca Van Bölge Adliye Mahkemesi 02.09.2019 tarihinde faaliyete geçirilmiş olup somut olayda, Mahkemenin faaliyet geçmesinden evvel yerel mahkeme tarafından verilen istinafa konu 09.05.2019 tarih 2014/309 Esas ve 2019/334 Karar sayılı kararı istinafen inceleme yetkisinin Erzurum Bölge Adliye Mahkemesinde olduğu gerekçesiyle Dairenin yetkisizliğine kararı verilmiştir.

C. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 27.12.2024 Tarihli ve 2024/2069 Esas, 2024/2082 Karar Sayılı Kararı Somut olayda; davanın esasına yönelik inceleme yapan mahkeme olan Malazgirt Sulh Hukuk Mahkemesi'nin karar tarihinin 17.03.2022 tarihi olduğu, belirtilen tarihte Van Bölge Adliye Mahkemesinin kurulduğu ve faaliyette olduğu, ... yer olarak Van Bölge Adliye Mahkemesi kurulmadan önce Erzurum Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde bulunmakta iken Van Bölge Adliye Mahkemesinin kurulmasından sonra Van Bölge Adliye Mahkemesi yargı çevresine dahil olduğu

gerekçesiyle Dairenin yetkisizliğine kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanunun 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2.694 sayılı KHK 'nın 136 ncı maddesi ile 5235 sayılı Kanuna eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir: “Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

1-Dosya kapsamında yapılan incelemeye göre, Malazgirt Kadastro, Malazgirt Asliye Hukuk ve Malazgirt Sulh Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için dosyanın Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi' ne gönderilmiş ve Dairece 13.12.2017 tarihli ve 2017/733 Esas, 2017/561 Karar sayılı kararıyla "Malazgirt Kadastro Mahkemesinin görevsizliğine dair 01.11.1990 tarihli kararının,

davacı vekili tarafından temyizi üzerine Yargıtay 7. Hukuk Dairesinin 19.03.1991 tarihli kararı ile onanmasına "karar verildiği ayrıca somut uyuşmazlıkta kanun yolu 20.07.2016 tarihinden önce temyiz kanun yolu olarak başladığından artık bu dosyada karar kesinleşinceye kadar 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun ile yapılan değişiklikten önceki 427 ila 454 üncü madde hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağından dosyanın “yargı yeri belirlenmesi” için istinaf incelemesine tabi tutulmasının mümkün olmayacağı gerekçesiyle dosyanın Yargıtay ilgili dairesine gönderilmek üzere İlk Derece

Mahkemesine geri çevrilmesine karar verildiği tespit edilmiştir.

2-Somut olayda, Malazgirt Sulh Hukuk Mahkemesinin 17.03.2022 tarihli ve 2019/53 Esas 2022/49 Karar Sayılı kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulduğu ve karar tarihi itibarıyla Van Bölge Adliye Mahkemelerinin faaliyete geçtiği anlaşıldığından uyuşmazlığın Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası

.