Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/11212 K.2025/17622

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 63 10... parsel sayılı taşınmazın davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmadığı hâlde, imar planında okul alanı olarak ayrıldığını, bu nedenle mülkiyet hakkının kısıtlandığını, taşınmaza hukuken el atıldığını ileri sürerek taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; okul alanlarının bulunduğu taşınmazların Hazine adına tapuya tescil edildiğini, okul alanlarının müvekkili kuruma tahsis edilmesi için müvekkili tarafından herhangi bir bedel ödenmediğini, husumetin Maliye Hazinesine yöneltilmesi gerektiğini, davanın yasal ve hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını belirterek davanın reddini, Mahkemece kabul kararı verilmesi halinde taşınmazın tapu kaydının iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tazminat isteminin kabulüne, taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen davacının payının tapusunun iptali ile Hazine adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın rayicinin altında değer belirlendiğini, tazminat bedeine en az reel enflasyon oranında faiz uygulanması gerektiğini, davacı lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; .. .. Bakanlığının davada husumetinin bulunmadığını, davacının 5 yıllık süre dolmadan eldeki davayı açtığını, dava konusu taşınmaz üzerinde fiilen bir el atma olmadığı gibi hukuken malikin kullanım hakkını kısıtlayacak bir el atmanın da söz konusu olmadığını, yasal faiz başlangıç tarihlerini ve faiz oranlarını kabul etmediklerini, dava konusu taşınmazın keşif tarihi itibarıyla değerlendirilmesini kabul etmediklerini, nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile eldeki dosyada dava konusu taşınmaza hukuken el atılmış olmakla davanın esasına girilmesinde, hasım olarak davalı idarenin tespitinde, 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında kalan İlkadım ilçesi, ...

Mahallesi 63 10... parsel sayılı taşınmazın okul alanı olarak ayrıldığı gözetilip taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer belirlenmesinde, taşınmazın tapu kaydında TEK Genel Müdürlüğü lehine tesis edilmiş eski tarihli havai irtifak hakkı nedeniyle meydana gelen değer düşüklüğünün hesaplamalarda dikkate alınmış olmasında, dosya kapsamıyla uyumlu olduğu anlaşılan 16.04.2024 havale tarihli bilirkişi kurulu 2. raporu doğrultusunda emsal İlkadım ilçesi, ...

Mahallesi 102 80... parsel sayılı taşınmaz ile yapılan mukayese sonucu hesaplanıp Mahkemece ek rapordaki maddi hatanın giderilip resen belirlenen ve davacının hissesine karşılık hesaplanan tazminat miktarında, hukuken el atılan dava konusu taşınmazda davacı payına düşen tazminat bedeli üzerinden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrası uyarınca ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin yerleşik uygulamaları gereğince davacı lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmiş olmasında (benzer konuda verilmiş Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2023/5557 Esas, 2023/11298 Karar sayılı kararı) herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı,

taraf vekillerinin istinaf sebebi olarak ileri sürdükleri hususların yerinde görülmediği, Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçeleri ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Hukuki el tama sebebiyle davacı vekili lehine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi ve dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesi yerindedir.

3.Arsa niteliğindeki .. ili, .. ilçesi, ... Mahallesi 63 10... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak dava tarihi itibarıyla değer biçilmesine ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Ancak dava konusu 63 10... parsel sayılı taşınmazın diğer hissedarları tarafından açılan dava sonucunda verilen karar Dairemizin 2024/4681 Esas, 2025/514 Karar sayılı, 13.01.2025 tarihli ilâmı ile Daire denetiminden geçerek arsa metrekare birim fiyatının 3258.80 TL/m² olarak belirlenmesi karşısında eldeki dava da iş bu metrekare birim fiyatından ayrılma nedenleri konusunda ek rapor alınmadan eksik incelemeyle hüküm kurulması nedeniyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, davalı idare vekilinin temyiz isteminin kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesinin kararının BOZULMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,