Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/11261 K.2026/3619

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Bodrum 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 17.10.2024 Tarihli ve 2024/88 Tereke, 2024/1552 Karar Sayılı Kararı Davacı vekili tarafından açılan davanın kira alacağının tahsiline istemine ilişkin olduğu, davalı ile davacı taraf arasındaki kira sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıkların İstanbul Mahkemelerinde çözüme kavuşturulacağının kararlaştırıldığı, davalı ve davacı tarafların tacir oldukları ve yetki sözleşmesi yapabilecekleri, davalı tarafından bu hususun süresinde ve usulüne uygun olarak belirlenen yetki ilk itirazı olarak öne sürüldüğü gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul 17. Sulh Hukuk Mahkemesinin 02.01.2025 Tarihli ve 2024/1710 Tereke, 2025/2 Karar Sayılı Kararı

Mahkemece verilen yetkisizlik kararının 24.12.2024 tarihinde kesinleştiği , karar kesinleştikten sonra süresi içerisinde başvurulduğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 20 nci maddesi gereğince belirlenen yetkili mahkemeye gönderileceği, yetkisizlik kararı üzerine, taraflardan birinin, kararın kesinleştiği tarihten itibaren iki hafta içinde mahkemeye başvurarak,

dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesini talep etmedikleri takdirde, mahkemece davanın açılmamış sayılmasına karar verileceği ve mahkemenin bu konuda resen karar vereceğine ilişkin düzenleme gereği , dosya tetkikinde yetkili kılınan İstanbul Nöbetçi mahkemeye gönderilmesine yönelik tarafların talep dilekçesine rastlanılmadığından açılmamış sayılmasına karar verilmesi hususunda denetim ve takdirin Bodrum 1. Sulh Hukuk mahkemesinde olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) uyarınca kira alacağının tahsili istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un " Yetki Sözleşmesi " başlıklı 17 nci maddesi şöyledir. "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır."

4. 6100 sayılı Kanun'un "Yetki sözleşmesinin geçerlilik şartları"" başlıklı 18 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir. " Tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edemeyecekleri konular ile kesin yetki hâllerinde, yetki sözleşmesi yapılamaz."

5. 6100 sayılı Kanun'un "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkrası şöyledir: "(2)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz."

"(3)Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir."

"(4)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir."

C. Değerlendirme

Somut olayda, taraflar tacir olduğundan ATM Kira Sözleşmesi'nin 13 üncü maddesinde sözleşmesinin uygulanmasından doğacak tüm uyuşmazlıklarda İstanbul(Merkez) Mahkemeleri ve İcra Müdürlüklerinin yetkili olduğuna dair şartın geçerli olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın İstanbul 17. Sulh Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR