Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/1134 K.2025/12310

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine, yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Adana ili, ..., ... Mahallesi 1383 ada 6 parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın fiilen ... Parkı yapılmak suretiyle el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza 1956 yılından çok önce el atıldığını belirterek davanın hak düşürücü süreden ve aksi halde esastan reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve el atma tazminatının davalı idareden tahsil edilerek davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı kayyımı vekili istinaf dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin düşük olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; idari yargının görevli olduğunu, uzlaşma dava şartının yerine getirilmediğini, dava konusu taşınmazın bulunduğu ... Parkının 1950 yılından çok önceki yıllarda açıldığını, hava fotoğraflarında ağaçlandırma, heykel ve yürüyüş yollarının olduğu açık olduğu gibi, İmar ve Şehircilik Daire Başkanlığının 17.11.2017 tarihli ve 6090 sayılı yazılarında ise ... Caddesi üzerinde bulunan ... Parkının 22.01.1940 tarihli Prof. ... tarafından hazırlanmış olan imar planında park olarak planlandığını, Harita Genel Komutanlığının 1950 yılına ait hava fotoğrafında da fiili olarak açık olduğunun bildirildiği gözetilerek davanın hak düşürücü süreden reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa olarak kabulü ile emsal kıyaslaması yapılarak taşınmazın değerinin hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı belirtilerek, kararda usul ve kanuna aykırılık bulunmadığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili istemi hususundadır.

2. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dava konusu Adana ili, ..., ... Mahallesi 1383 ada 6 parsel sayılı taşınmaza fiilen ... Parkı yapılmak suretiyle el atıldığı, davalı idarenin cevap dilekçesinde dava konusu taşınmaza 1956 yılından çok daha önce el atıldığının belirtildiği, harita mühendisi bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın 1954 yılında ağaçlık alan olduğu ve 1961 tarihli hava fotoğrafında ise boş olarak park alanı içinde kaldığı tespit edilmekle;

dava konusu 1383 ada 6 parsel sayılı taşınmaza ait 09.10.1956 ve daha önceki tarih ve bu tarihten sonrasını gösterir şekilde (özellikle 1954 ve 1956 arası ile 1956-1961 arası) hava fotoğrafları getirtilip özellikle jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiden hava fotoğrafları ile dava konusu taşınmazın ölçekli krokilerinin çakıştırılması istenilip, dava konusu 1383 ada 6 parsel sayılı taşınmaza 09.10.1956 öncesi el atılıp atılmadığını net olarak tespit eden denetime elverişli bilirkişi raporu alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik ve yetersiz inceleme ile yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,