Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/11582 K.2026/4537

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı kurum ile kentsel dönüşüm projesi dahilinde gecekondusunun davalıya devri ile yapılacak konutlardan hak sahibi olmak istediğini kuruma bildirdiğini ancak kurumun gecekondunun varolmadığı gerekçesi ile sözleşme yapmaya yanaşmadığını belirterek dava konusu adreste bulunan gecekondunun sözleşme yapılmasına ehil bulunduğunun tespiti ile işbu gecekondunun kentsel dönüşüm projesi içerisinde kaldığının tespitine, bu talebin karşılanmaması halinde müvekkilinin gecekondusunun olduğu arsa, tesis ve müştemilatının değerinin tespiti ile şimdilik 100 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın kabulüne karar verilmiş ise de taşınmazın kentsel dönüşüm alanı içerisinde olduğunu ve idare ile sözleşme yapma yeterliliği olduğuna dair bir karar verilmemesinin yerinde olmadığını ileri sürmüştür.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle;yıkım kararının idari işlemden kaynaklandığı ve idari yargının görevli olduğunu, zorunlu dava arkadaşlığının söz konusu olmadığını, davaya dahil diye hukuk sistemimizde bir düzenleme bulunmadığını, bu hususun davayı genişletme niteliğinde olduğunu ve kabul edilemeyeceğini, yapıların kaçak olmasını ve tapu tahsis belgesinin bulunmaması nedeniyle enkaz bedelinin verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu yapılara resmi birim fiyatları esas alınıp, yıpranma payları da düşülerek değerlerinin tespit edilmesinde yöntem olarak bir isabetsizlik görülmediği gibi davacı tarafın sair taleplerinin reddine karar verilmesinde de bir isabetsizlik görülmediği, ancak;

kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat davalarında 2942 sayılı 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) değer biçilmeye ilişkin hükümleri kıyasen uygulacağı, dava konusu yapılara ilişkin tapu tahsis belgesinin bulunmadığı dikkate alınarak 2942 sayılı Kanun'un 19 uncu maddenin son fıkrası uyarınca başkası adına tapulu taşınmaz üzerindeki yapıların asgari levazım bedeline hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden tam bedellerine hükmedilmesi doğru görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine,

davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre; usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,