Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/11641 K.2026/4375

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazların irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Zonguldak ili, ... ilçesi, ...Mahallesi 2 25... parsel, 2 29... parsel ile 2 30... parsel sayılı taşınmazlara davalı idare tarafından kamulaştırma yapılmaksızın enerji nakil hattı geçirilmek suretiyle fiilen el atıldığını, taşınmazların değer kaybına uğradığını ileri sürerek irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava şartı olarak düzenlenen uzlaşma prosedürü yerine getirilmeden açılan davanın reddi gerektiğini, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, enerji nakil hattı geçirilen alanda her türlü faaliyetin yapılmasının mümkün olduğunu, hattın herhangi bir tehlike arz etmediğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte haksız fiil hükümlerine göre davacının öncelikle zarara uğradığını ispatlaması gerektiğini, kaldı ki üstün nitelikte kamu hizmeti sunulması nedeniyle gerçekleştirilen eylemlerin hukuka aykırılık içermediğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 06.08.2021 tarihli ve 2021/345 Esas, 2021/1279 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin 06.08.2021 tarihli ve 2021/345 Esas, 2021/1279 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 22.02.2023 tarihli ve 2022/76 Esas, 2023/333 Karar sayılı kararıyla; davaya konu arsa vasfındaki taşınmazların zeminine emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak, üzerindeki yapılara ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının yapılara ilişkin resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payları da gözetilerek değer biçilmesinde ve taşınmazların niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirlenmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının hesaplanmasında,

davalı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu 2 25... parsel sayılı ve 2 29... parsel sayılı taşınmazlarda davacının 3/4 oranında pay sahibi olduğu, gerekçeli kararın hüküm fıkrasında pilon yerine ilişkin olarak davacının payı oranında tapu kaydının iptali ile davalı idare adına tesciline, bedeline hükmedilen irtifak alanına ilişkin olarak ise davacının payı oranında davalı idare lehine daimi irtifak tesisine karar verilmesi gerekirken bu hususun gözetilmediği,

ancak söz konusu taşınmazların diğer paydaşları ... ve ... tarafından aynı taleple davalı idareye karşı açılan davalarda, adı geçen şahısların pilon yerine dair paylarının iptaline, yine paylar üzerinde irtifak hakkı tesisine karar verildiği, bu nedenle eldeki davada davacının payı oranında karar verilmemiş olmasının sonuca etkili olmadığı gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 22.02.2023 tarihli ve 2022/76 Esas, 2023/333 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazların zeminine 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak;

üzerindeki yapılara ise aynı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde ve aynı maddenin son bendi uyarınca taşınmazların niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve irtifak hakkına konu olan bölüm dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirlenmek suretiyle irtifak hakkı ve pilon yeri karşılığının davalı idareden tahsili ile bedeline hükmedilen irtifak hakkı ve pilon yerinin davalı idare adına tesciline karar verilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmediği,

ancak el atma tarihinden sonra yapılan binaların bedelinin, irtifak hakkı ve pilon yeri karşılığının hesaplanmasında dikkate alınamayacağı gözetilerek el atma tarihinde taşınmazlar üzerinde yapıların bulunup bulunmadığı, eş söyleyişle yapıların inşa edildiği tarih araştırılmadan, eksik inceleme ve araştırma ile yetersiz bilirkişi raporu hükme esas alınarak yazılı şekilde karar verilmiş olmasının doğru görülmediği gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kısmen kabulü ile davaya konu taşınmazlardan geçen irtifak hakkı ve pilon yeri karşılığının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, bedeline hükmedilen irtifak hakkı ve pilon yerinin davalı idare adına tesciline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun usul ve kanuna aykırı olduğunu, taşınmazların değerinin çok yüksek hesaplandığını, enerji nakil hattının güzergahı, taşınmazların yüzölçümü ve geometrik durumu nazara alındığında geçirilen hattın taşınmazda tasarruf hakkını kısıtlamadığını, değer düşüklüğü oranının çok yüksek belirlendiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı idare tarafından enerji nakil hattı geçirilmek suretiyle kamulaştırmasız el atılan taşınmazların irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,