Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/11736 K.2025/17954

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince, başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, ..., .. Mahallesi 4 30... parsel, 4 30... parsel ve 1 16... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, taşınmazların gerçek değerinin tespitini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; 4 30... parsel yönünden müvekkili kurumun 289.032,15 TL taşınmazın tamamının kamulaştırma bedelini ödediğini, bu nedenle kamulaştırılan alandan arta kalan ve bedeli ödenen 121,24 m²lik kısmın da yeni bir parsel numarası alarak müvekkili kurum adına tapuya tescil edilmesi gerekirken bu hususun göz ardı edilerek toplam kamulaştırma bedeline hükmedilmesine karşılık yalnızca 265,87 m²lik kısmın tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesinin, kalan 121,24 m²lik kısmın müvekkil adına tescil edilmesi yönünde hüküm kurulmamasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, faiz hükmünün hatalı kurulduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, tespit edilen metrekare birim bedellerinin yerinde olduğu,

4 30... parsel sayılı taşınmazın tamamı üzerinden tazminata hükmedildiği hâlde, hükümde 265,87 m² yönünden hüküm kurulmasına ilişkin istinaf nedenin incelenmesinde, davaya konu 4 30... parsel sayılı taşınmazın kısmen 265,87 m²lik kısmının kamulaştırılmasına karar verilerek bilirkişi raporunda arta kalan kısım yönünden %50 değer azalışı olacağının tespiti üzerine 265,87 m²lik kısmın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tescilinde ve arta kalan kısmın geometrik durumu, konumu ve yüzölçümü gözetildiğinde,

davalının talebinin de bu yönde olması nedeniyle bir isabetsizlik görülmediğinden istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıda paragrafların dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4.Dava konusu 4 30... parselin tamamının bedelinin hesaplandığı ve bloke ettirildiği gözetilerek davacı idare tarafından fazla yatırılan 53.559,52 TL'nin davalı tarafından bankadan çekilmiş ise çekilme tarihine kadar işlemiş neması ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, çekilmemiş ise varsa işlemiş nemaları ile davacı idareye iadesine karar verilmesi gerekirken infazda tereddüt oluşturacak şekilde fazla yatan bedelin iadesine karar verilmesi hatalıdır.

5. Dava 4 ay içinde sonuçlandırılmadığından İlk Derece Mahkemesinin ilk kararı ile ödenmesine karar verilen 1.514.645,46 TL'ye 06.01.2020 tarihinden ilk karar tarihi olan 16.04.2021 tarihine, fark kamulaştırma bedeli 14.304,48 TL'ye ise aynı tarihten İlk Derece Mahkemesinin ikinci karar tarihi olan 23.10.2023'e kadar faiz işletilmesi gerekirken tüm bedele 06.01.2020 tarihinden karar tarihine kadar faiz işletilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu yanılgıların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (4) numaralı bendinin hükümden çıkartılması, yerine '"Dava 4 ay içinde sonuçlandırılmadığından ilk karar ile ödenmesine karar verilen 1.514.645,46 TL'ye 06.01.2020 tarihinden ilk karar tarihi olan 16.04.2021 tarihine, fark kamulaştırma bedeli 14.304,48 TL'ye ise aynı tarihten ikinci karar tarihi olan 23.10.2023'e kadar faiz işletilmesine, davacı idarece fazla bloke edilen 53.559,52 TL davalı tarafından bankadan çekilmiş ise çekilme tarihine kadar işlemiş neması ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, çekilmemiş ise varsa işlemiş nemaları ile davacı idareye iadesine" cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,