Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/11912 K.2026/4442

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu Şanlıurfa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 3 88... parsel sayılı taşınmaza davalı idare tarafından enerji nakil hattı geçirilmek suretiyle el atıldığını ileri sürerek müvekkilinin mülkiyet hakkınını ihlal edilmesi sebebiyle dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte el atma tazminatının davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkeme ve icra harçlarının maktu olarak hesaplanması gerekirken nispi hesaplanmasının hatalı olduğunu, yerel mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu taşınmaza daha düşük değer kaybı ve tazminat miktarı belirlenmesi gerektiğini, taşınmazın el atma tarihindeki niteliklerine göre bedelinin belirlenmesi gerektiğini, dava konusu taşınmazın sulu tarım arazi olduğunun belirtilmesine karşın su kaynağının gösterilmediğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve bu suretle pilon yeri bedeli ile taşınmazın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının hesaplanmasında yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmediği,

ancak İlk Derece Mahkemesinin 10.02.2022 tarihli ilk kararına esas alının bilirkişi raporunda dava konusu taşınmazın metrekare birim bedelinin 165,00 TL/m² olarak tespit edildiği ve bu bedel üzerinden pilon yeri ve irtifak hakkı bedelinin hesaplandığı, Dairelerinin 27.04.2023 tarihli kaldırma kararı sonrası alınan bilirkişi raporunda ise taşınmazın metrekare bedelinin 300,00 TL/m² olarak tespit edildiği ve bu bedel üzerinden pilon yeri ve irtifak hakkı bedelinin hesaplandığı,

buna göre, İlk Derece Mahkemesinin 10.02.2022 tarihli ilk kararına karşı sadece davalı idare tarafından istinaf yoluna başvurulduğu dikkate alınarak idarenin ilk karar ile tespit edilen bedel olan 165,00 TL yönünden kazanılmış hakkı bulunduğu anlaşılmakla.

İlk Derece Mahkemesince idarenin kazanılmış hakkı gözetilmeksizin gerçekçe kısmında ve hüküm kısmında irtifak bedelinin 430.171,26 TL ve pilon yeri bedelinin 2.262,00 TL olmak üzere toplam bedelin 432.433,26 TL olduğu yönündeki değerlendirmesinin hatalı olduğu gerekçesi ile davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usl ve kanuna aykırı olduğunu, kıymet düşüklüğü oranının fazla hesaplandığını, irtifak bedelinin fahiş hesaplandığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılarak üzerine pilon yeri dikilip enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınarak Hazineye irat kaydedilmesine,