Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/12056 K.2025/12429

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.01.2025 Tarihli ve 2025/19 Esas, 2025/17 Karar Sayılı Kararı Somut olayda; davacının nüfusa kayıtlı olduğu yerin Diyarbakır/... olduğu, davalı nüfus müdürlüğünün Diyarbakır İl Nüfus Müdürlüğü olduğu, nüfus kaydının düzeltilmesi davalarında yetkinin kamu düzeninden ve kesin yetki hali olduğu anlaşıldığından ayrıca dava dilekçesinin Diyarbakır ... Mahkemesine hitaben yazıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Diyarbakır 9. Asliye Hukuk Mahkemesinin 24.03.2025 Tarihli ve 2025/94 Esas, 2025/104 Karar Sayılı Kararı Somut olayda; davacının yerleşim yeri adresinin .../Bursa olduğu, nüfus kaydının düzeltilmesi davalarında yetkinin kamu düzeninden ve kesin yetki hali olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir: “Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

4. 6100 sayılı Kanun’un "Hükmün tashihi" kenar başlıklı 304 üncü maddesinin birinci fıkrasının ilgili bölümü şöyledir: " Hükümdeki yazı ve hesap hataları ile diğer benzeri açık hatalar, mahkemece resen veya taraflardan birinin talebi üzerine düzeltilebilir. ... "

C. Değerlendirme

1. Dosya kapsamında yapılan incelemeye göre; ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi ile Diyarbakır 9. Asliye Hukuk Mahkemelerince ayrı ayrı yetkisizlik kararı verilmesi nedeni ile Dairemizin 07.07.2025 tarihli ve 2025/6929 Esas, 2025/10495 Karar sayılı kararıyla "aynı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kalan mahkemelerce verilen kararlar için yargı yeri belirlemesinin ilgili bölge adliye mahkemesince yapılacağı gerekçesiyle" dosyanın ilgili bölge adliye mahkemesine gönderilmek üzere mahalline iadesine karar verilmiştir.

2. Diyarbakır 9. Asliye Hukuk Mahkemesi; mahkemelerin farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kaldığı, maddi hata sonucu mahalline iade kararının verildiğini belirterek Daire kararındaki maddi hatanın düzeltilmesini talep etmiştir.

3. Mahkemece kararın maddi hataya dayandığı gerekçesi ile ortadan kaldırılması istenilmiş olmakla; dosyadaki belgeler incelendiğinde; karşılıklı yetkisizlik kararı veren mahkemelerin farklı bölge adliye mahkemesinin yargı çevresinde kaldığı, dosyada kapsamından yargı yeri belirlenmesi incelemesinin Dairemizce yapılması gerektiği anlaşılmıştır.

4. Somut olayda, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin yerleşim yeri adresinin .../Bursa olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerektiği tespit edilmekle hataen mahalline iade kararı verildiği bu kez yapılan incelemede anlaşıldığından, düzeltilmesi gerekmiştir.