Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/12185 K.2025/17348

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 29 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi, .. Mevkii, 7 pafta, 29 parselde tapuya kayıtlı 960 m² yüzölçümlü taşınmazın 209,95 m²lik kısmında daimi irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı adına tesciline karar verilmesinin talep edildiğini, taşınmazın belirtilen kısmına irtifak hakkı tesis edilmesi halinde taşınmazın tamamının değerinde azalma meydana geleceği ve taşınmazın tamamından yararlanmanın artık elverişli olmayacağının açık olduğunu, bu nedenle yapılacak keşif ve bilirkişi incelemesi sırasında bu hususun dikkate alınmasını, taşınmazın tamamının kamulaştırma bedelinin tespiti ile taşınmazın tamamının idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın davasını kabul etmediklerini, müvekkilinin mülkiyet hakkının korunmasını ve müvekkilinin taşınmazına dokunulmadan başkaca çözüm yolu bulunarak kablo geçirilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek üzere davacı tarafın kamulaştırma/daimi irtifak hakkı bedelinin tespiti ve tescili 207,95 m² miktarının oldukça fazla olduğunu, kurumun kamu yararı iddiasının yerinde olmadığını, davacı tarafın iş ve hizmet faaliyetleri için bedel talep ettiklerini, bu nedenle yer satın alma yoluna gitmesi gerektiğini,

müvekkilinin teklif edilen bedeli kabul etmesinin imkan ve olanak dahilinde olmadığını, müvekkilinin taşınmazının ana arter üzerinde olduğunu, yakınında metro ve lüks yerleşim yerleri mevcut olduğunu, yüksek yargı kararlarında gelecekteki çevre projelerinde değer tespitinde dikkate alınması gerekeceğinin açıkça belirtildiğini, bu nedenle rapor tanzimi sırasında dikkate alınması gerektiğini, öncelikle müvekkilinin taşınmazının davacı tarafın amacına uygun olup olmadığının tespiti ile kamulaştırılmasına gerek olmadığından davanın reddi gerektiğini, aksi hâlde,

kapsam daraltılması çalışması dikkate alınarak müvekkilinin taşınmazının ancak en az miktarda kamulaştırılmasına ve düşük bedeli kabul etmediklerinden bedelin saptanarak istedikleri gerçek reel değeri ve gelecekteki değeri de dikakte alınarak birim fiyatı üzerinden ödeme yapılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin yüksek belirlendiğini, kıymet takdir raporunda belirlenen bedel ile arasında fahiş fark bulunduğunu, ..., ... ve ... ile uzlaşma sağlandığını, bilirkişi raporunun eksik ve yetersiz olduğunu, irtifak nedeniyle değer kaybının yüksek hesaplandığını, dava tarihinden ve en yüksek oranda faiz işletilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin düşük belirlendiğini, irtifak nedeniyle değer kaybının hatalı olduğunu, davalılar lehine ayrı ayrı vekâlet ücreti verilmesi gerektiğini, davacı idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmesinin ve yargılama gideri verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla arsa niteliğinde olan dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılıklarının ve bu itibarla kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, ancak faiz hükmünün hatalı kurulması,

davacı idare harçtan muaf olmadığı hâlde, tavzih kararı ile harçtan muafiyetine karar verilmesi ve davanın niteliği gereği kendisini vekille temsil ettiren bir kısım davalılar lehine dava konusu tek ve aynı hukuki sebebe dayandığından tek vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiği hâlde, tavzih kararı ile bu davalılar lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesi doğru görülmediğinden davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,