Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/12582 K.2026/3500

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Sakarya 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 06.08.2024 Tarihli ve 2024/919 Esas, 2024/948 Karar Sayılı Kararı

Dava konusu hesabın Yapı Kredi Bankası Kadıköy Şubesinde bulunduğu, miras bırakanın alınan nüfus kayıt örneklerine göre son yerleşim adresinin ... Mahallesi ... Cad. No:26 İç Kapı No:43 .../İstanbul olduğu, elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesi davalarında yetkili ve görevli mahkememinin mirasbırakanın yerleşim yeri mahkemesi ve elbirliği mülkiyetine konu tereke mallarının bulunduğu yer mahkemesi olduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 12 nci ve devamı maddeleri gereğince hesabın bulunduğu yer mahkemesinin kesin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 5. Sulh Hukuk Mahkemesinin 20.06.2025 Tarihli ve 2024/1713 Esas, 2025/596 Karar Sayılı Kararı Davacı vekili dava dilekçesi ile miras bırakan adına .... Bankası ... Şubesinde bulunan paraların, borsa hisse alacaklarının ve miras bırakan adına kayıtlı aracın elbirliği mülkiyetin paylı mülkiyete dönüştürülmesini talep ettiği, somut olayda yetki itirazı olmadığı hâlde mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı vererek dosyanın gönderildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 644 üncü maddesi uyarınca elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete çevrilmesine ilişkin davada yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanun'un 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 4721 sayılı Kanun’un “Elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi” başlıklı 644 üncü maddesi şöyledir:

“Bir mirasçı, terekeye dahil malların tamamı veya bir kısmı üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesi isteminde bulunduğu takdirde sulh hâkimi, diğer mirasçılara çağrıda bulunarak belirleyeceği süre içinde varsa itirazlarını bildirmeye davet eder.

Elbirliği mülkiyetinin devamını haklı kılacak bir itiraz ileri sürülmediği veya mirasçılardan biri belirlenen süre içinde paylaşma davası açmadığı takdirde, istem konusu mal üzerindeki elbirliği mülkiyetinin paylı mülkiyete dönüştürülmesine karar verilir.

Terekeye dahil diğer hakların ve alacakların paylar oranında bölünmesi hususunda da yukarıdaki hükümler uygulanır.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir: “Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

C. Değerlendirme

Taraflar arasındaki uyuşmazlıkta kesin yetki durumu bulunmadığı ve davalı tarafça cevap dilekçesi ile birlikte süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulmadığı anlaşıldığından, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı Sakarya 2. Sulh Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR