Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/12729 K.2026/3512

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Çayıralan Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.02.2025 Tarihli ve 2024/8 Esas, 2025/12 Karar Sayılı Kararı

Dava tapunun haksız ele geçirilmesi nedeni ile tazminat davası olarak açılmış ise de dava dilekçesi içeriği incelendiğinde dava konusu taşınmazın tapuda satış gösterilmek suretiyle devredildiği, gerçekte işlemin muvazaalı olduğunun beyan edildiği, bu haliyle taşınmazın aynına yönelik bir uyuşmazlığın mevcut olduğu, taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkili olduğu,

kesin yetki kuralının ise taraflardan biri öne sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen hakim tarafından gözetilmesi gerektiği, kaldı ki davalı tarafından da yetki itirazında bulunulduğu, taşınmazın Ümraniye ilçesinde bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 37. Asliye Hukuk Mahkemesinin 20.06.2025 Tarihli ve 2025/115 Esas, 2025/241 Karar Sayılı Kararı Açılan davanın muris muvazaası sebebiyle tazminat davası olduğu, miras bırakanın muvazaaya dayalı işleminin haksız fiil olduğu, davacıların muvazaanın tarafı olmadığı, bu sebeple genel yetki kuralının geçerli olacağı, genel yetki kuralına göre de davalının adresinin Yozgat ili Çayıralan ilçesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, muris muvazaası hukuksal nedenine dayalı tazminat istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki” başlıklı 12 nci maddesi şöyledir: “Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir. İrtifak haklarına ilişkin davalar, üzerinde irtifak hakkı kurulan taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır. Bu davalar, birden fazla taşınmaza ilişkinse, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde, diğerleri hakkında da açılabilir.”

C. Değerlendirme

1. Taşınmazın temlikinden kaynaklanan alacak davalarında yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir.

2. Somut olayda, davalının yerleşim yeri adresinin Çayıralan/Yozgat olduğu, davacının kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine uygun olarak davalının yerleşim yeri olan Çayıralan ilçesinde dava açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu anlaşıldığına göre uyuşmazlığın, Çayıralan Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR