Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/12786 K.2026/4600

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idareler vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idareler vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl ve birleştirilen davalarda dava dilekçelerinde özetle; Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 473 98... parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmadan el atıldığını, müvekkilinin taşınmazdan yararlanmasının mümkün olmadığını, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini belirterek taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleştirilen davaların kabulüne ve belirlenen bedelin davalı idarelerden tahsil edilerek davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza idarece el atılmadığından tasarruf yetkilerinin devam ettiğini, taşınmazın imarsız alanda kaldığını, raporun hükme esas alınamayacağını, maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaza el atılmadığını, belediyenin sorumlu olduğunu, maktu harç ve vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle bedelinin tespit edilip zemin bedelinin davalı ... Belediyesinden, irtifak hakkı karşılığının ise davalı ... Genel Müdürlüğünden tahsiline, taşınmazdaki davacı taraf payının iptali ile davalı ... Belediyesi adına tapuya tesciline, irtifak alanları yönünden ise davalı ...

Genel Müdürlüğü lehine daimi irtifak hakkı tesisi ile tapuya kayıt ve tesciline ve yerleşik Yargıtay içtihatları ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2 nci maddesi uyarınca davanın konusunun para olması nedeniyle hükmedilen miktar üzerinden davacı lehine nispi vekâlet ücreti verilmesine dair kararda isabetsizlik görülmeyerek istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idareler vekilleri temyiz dilekçelerinde özetle; istinaf dilekçelerinde ileri sürdükleri sebepleri tekrar etmişlerdir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 473 98... parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın 2005 yılından itibaren imar planı kapsamına alındığı son durumda 2012/371 sayılı Meclis kararının Ankara 5. İdare Mahkemesinin 2021/1939 Esas, 2022/1391 Karar sayılı kararı ile iptal edildiği, taşınmazın plansız alanda kaldığı, ancak 2005 tarihinden bu yana imar uygulamaları değiştirilmek suretiyle idarece davacının tasarruf hakkının hukuken uzun süredir kısıtlandığının kabulü ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Ek Madde 1 inci maddesi uyarınca bedelin davalı ... Başkanlığından tahsiline karar verilmesi doğru görülmüştür.

4. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Davalı ... Başkanlığınca hukuken el atılan dava konusu taşınmazda davacılar payına düşen tazminat bedeli yönünden 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4'ün üçüncü fıkrası uyarınca ve Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının; vekâlet ücretine ilişkin (Asıl Dava Yönünden) başlıklı bendinin (12) numaralı paragrafında bulunan '' 853.359,89 TL " ve ''732.268,08 TL'' ibarelerinin hükümden çıkartılması, yerlerine sırasıyla ''138.990,81 TL'' ve “17.900,00 TL” ibarelerinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı ... Belediyesinden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine, davalı ... Genel Müdürlüğünden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,