Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/12828 K.2026/3521

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Denizli Tüketici Mahkemesinin 05.12.2023 Tarihli ve 2023/428 Esas, 2023/808 Karar Sayılı Kararı

Somut uyuşmazlıkta davacının davalıyı vekil olarak temsil ettiği Nazilli İş Mahkemesinin 2021/201 Esas, 2023/36 Karar sayılı dava dosyasının davalının işçi sıfatıyla iş kazası alacakları için çıkan uyuşmazlıklardan kaynaklanan dava olduğu, davacı avukatın da yargı görevi ifa eden konumunda bulunması sebebiyle tüketici olmadığı, avukat olan davacının tüketici olmayıp mesleki amaçla hareket ettiği, davalının da işci olup gelir getirici faaliyetinden kaynaklanan bu alacağının tahsilini sağlamak amacıyla davacı avukatı vekil tayin ettiği ve bu anlamda tüketici olmadığı,

taraflar arasındaki ilişkinin 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun (6502 sayılı Kanun) anlamında tüketici işlemi olmadığından uyuşmazlığın genel hükümlere göre asliye hukuk mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, karar davacı vekili tarafından istinaf edilmiştir.

B. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 14.05.2024 Tarihli ve 2024/268 Esas, 2024/873 Karar Sayılı Kararı

İlk Derece Mahkemesince, davalının işçi sıfatıyla iş kazası alacakları için çıkan uyuşmazlık nedeniyle açılan bir dava olduğundan bahisle tüketici olmadığından dolayı görevsizlik kararı verilmişse de, davalının işçi değil işveren olup , aleyhine açılan davada davacının vekil olarak davalıyı temsil ettiği ancak bu halde de davalının 6502 sayılı Kanun kapsamında tüketici sıfatına haiz olmadığı, bu nedenle mahkemenin bu gerekçeyle görevsizlik kararı vermesi gerektiği gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulmak suretiyle kararın gerekçesinin düzeltilerek görevsizlik kararı verilmiştir.

C. Denizli 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.02.2025 Tarihli ve 2024/451 Esas, 2025/72 Karar Sayılı Kararı

Davanın kabulü ile davalı tarafından Denizli İcra Dairesi'nin 2023/173288 esas sayılı dosyasına yapılan itirazların iptali ile takibin aynen devamına, alacağın likit olduğu anlaşıldığından Denizli İcra Dairesi'nin 2023/173288 Esas sayılı dosyasındaki asıl miktarı alacak olan 56.035,30 TL'nin %20'si oranında hesaplanan 11.207,06 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiş, karar davalı tarafından istinaf edilmiştir.

D. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 25.06.2025 Tarihli ve 2025/1371 Esas, 2025/1107 Karar Sayılı Kararı

Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılacağı, Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 04.07.2024 tarih ve 894 sayılı kararına göre, Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin 02.09.2024 tarihinden itibaren faaliyete geçirilmesine karar verildiği,

Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinde bulunan ilk derece mahkemelerince bu tarihten sonra verilecek kararlar hakkında, istinaf incelemesinin yapılabileceği, Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçmesinden önce dosyada verilen kararın Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi tarafından inceleme konusu yapıldığı, dolayısıyla sonraki istinaf incelemelerinin de, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi tarafından yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

E. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 16.07.2025 Tarihli ve 2025/973 Esas, 2025/1271 Karar Sayılı Kararı

Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılacağı, istinafa konu eldeki dosya ise.

Denizli 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2024/451 Esas, 2025/72 Karar sayılı dosyası olduğu, bu dosya ile ilgili Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin daha önceden verilen nihai karar veya ara karar yönünden yapılmış bir istinaf incelemesinin bulunmadığı, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince Denizli Tüketici Mahkemesinin görevsizlik kararına yönelik istinaf incelemesi yapıldığı,

istinafa konu Denizli 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin karar tarihi 21.02.2025 olup, bu tarih itibariyle Denizli Bölge Adliye Mahkemesi faaliyette olduğundan istinaf incelemesini yapma görevinin de Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, taraflar arasındaki davada istinaf incelemesini yapacak olan bölge adliye mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

Somut olayda, istinaf incelemesine konu kararın Denizli 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 21.02.2025 Tarihli ve 2024/451 Esas, 2025/72 Karar sayılı kararı olduğu, bu dosyada mahkemece daha önce verilen görevsizlik kararının istinaf incelemesinin Antalya Bölge Adliye Mahkemesince yapılarak istinaf başvurusunun kabulü ile yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın görevsizlik nedeniyle usulden reddine karar verildiği anlaşılmaktadır. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyaların, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılacağından, uyuşmazlığın Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR