Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/1289 K.2025/2800

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Bodrum Aile Mahkemesinin 22.02.2023 Tarihli ve 2023/202 Esas Sayılı Ara Kararı Davanın katılma alacağı davası olduğu, davacının ihtiyati tedbir talebinin kısmen kabulüyle Muğla ili, Bodrum ilçesi, Gündoğan Mahallesi Kızılburun mevkii 634 ada 1 parsel bağımsız bölümün davalı adına kayıtlı olması halinde evlilik birliği içerisinde edinilme ihtimaline binaen takdiren teminatsız olarak 3. kişilere devir ve temlikinin önlenmesi için ihtiyati tedbir konulmasına, harca esas değer, tedbir konulan taşınmazın değeri ve ölçülük ilkeleri gözetilerek diğer ihtiyati tedbir konulması taleplerinin reddine karar verilmiştir.

B. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 09.05.2023 Tarihli ve 2023/1264 Esas, 2023/790 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda, mahkemece tarafların yokluğunda 22.02.2023 tarihinde davalı adına kayıtlı taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiş olup bu karara itiraz edilmesi halinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 394/4 maddesi gereğince, ''mahkemenin ilgilileri dinlemek üzere davet etmesi,

gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yapıp kararını vermesi'' gerekirken, davalı vekilinin 30.03.2023 tarihli istinaf dilekçesi içeriği itibarıyla mevcut itirazına ilişkin duruşma açarak olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerektiği, mahkemenin itiraz hakkındaki kararına karşı kanun yoluna başvurulabilmesi için, 6100 sayılı Kanun'un 394/4 madde koşullarına uygun bir karar verilmesi gerektiği, bu nedenle, mahkemenin öncelikle davalı vekilinin 30.03.2023 tarihli istinaf dilekçesi ile itiraz niteliğindeki talebi hakkında, tarafları dinlemek üzere davet etmesi,

gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını vermesi ve bu karara taraflarca itiraz edilmesi halinde istinaf incelemesi için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi gerektiği, bu aşamada istinaf yoluna başvurulabilecek geçerli bir karar bulunmadığı, başvuru şartları henüz yerine gelmediği,

bu nedenle davalı vekilinin öncelikle aleyhlerine konulan ihtiyati tedbirin kaldırılması niteliğindeki itiraza ilişkin istinaf başvurusunun usulden reddine, öncelikle davalı vekilinin 22.02.2023 tarihli ara karara itirazı hakkında, 6100 sayılı Kanun'un 394/4 maddesine göre inceleme yapılarak bir karar verilmek üzere dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

C. Bodrum 1. Aile Mahkemesinin 15.10.2024 Tarihli ve 2023/202 Esas, 2024/580 Karar Sayılı Kararı Davanın reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.

D. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 25.12.2024 Tarihli ve 2024/391 Esas, 2024/286 Karar Sayılı Kararı Dava dosyasının önceki aşamada istinaf incelemesinin 09.05.2023 tarih ve 2023/1264 Esas, 2023/790 Karar sayılı kararı ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi tarafından yapılmış olduğu gerekçesiyle Dairenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

E. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 09.01.2025 Tarihli ve 2025/46 Esas, 2025/5 Karar Sayılı Kararı

İstinaf incelemesine konu edilen Bodrum 1.Aile Mahkemesinin davanın esasına ilişkin 2023/202 Esas, 2024/580 Karar sayılı ve 15.10.2024 ilamı Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçme tarihi olan 02.09.2024 tarihinden sonra 15.10.2024 tarihinde verildiği, Denizli Bölge Adliye 2. Hukuk Dairesinin görevsizlik (yetkisizlik) kararına dayanak yaptığı Dairenin 09.05.2023 tarihli ve 2023/1264 Esas, 2023/790 Karar sayılı kararı, usul yada esasa ilişkin olmayıp kesin olarak sonuçlandırılan ihtiyati tedbir ara kararına ilişkin olduğu,

istinafa konu ihtiyati tedbire ilişkin uyuşmazlık Dairece kesin olarak verilen kararla sonlandırıldığı ve istinafa konu dosyada Dairece esasa ilişkin olarak verilmiş herhangi bir karar bulunmadığı gibi usule ilişkin olarak verilmiş bir kararın dahi bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, katılma alacağı istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanun 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı KHK'nın 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir: “Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

Somut olayda, istinaf incelemesine konu Bodrum 1. Aile Mahkemesinin 15.10.2024 Tarihli ve 2023/202 Esas, 2024/580 Karar sayılı kararının Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyet tarihinden sonra verildiği, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 09.05.2023 tarihli ve 2023/1264 Esas, 2023/790 Karar sayılı kararının "mahkemece tarafların yokluğunda 22.02.2023 tarihinde davalı adına kayıtlı taşınmaz üzerine ihtiyati tedbir konulmasına karar verilmiş olup bu karara itiraz edilmesi halinde 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun(6100 sayılı Kanun) 394/4 maddesi gereğince, ''mahkemenin ilgilileri dinlemek üzere davet etmesi,

gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yapıp kararını vermesi'' gerekirken, davalı vekilinin 30.03.2023 tarihli istinaf dilekçesi içeriği itibarıyla mevcut itirazına ilişkin duruşma açarak olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerektiği, mahkemenin itiraz hakkındaki kararına karşı kanun yoluna başvurulabilmesi için, 6100 sayılı Kanun'un 394/4 madde koşullarına uygun bir karar verilmesi gerektiği, bu nedenle, mahkemenin öncelikle davalı vekilinin 30.03.2023 tarihli istinaf dilekçesi ile itiraz niteliğindeki talebi hakkında, tarafları dinlemek üzere davet etmesi,

gelmedikleri takdirde dosya üzerinden inceleme yaparak kararını vermesi ve bu karara taraflarca itiraz edilmesi halinde istinaf incelemesi için dosyanın Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi gerektiği, bu aşamada istinaf yoluna başvurulabilecek geçerli bir karar bulunmadığı, başvuru şartları henüz yerine gelmediği,

bu nedenle davalı vekilinin öncelikle aleyhlerine konulan ihtiyati tedbirin kaldırılması niteliğindeki itiraza ilişkin istinaf başvurusunun usulden reddine ,öncelikle davalı vekilinin 22.02.2023 tarihli ara karara itirazı hakkında, 6100 Sayılı Kanununun 394/4 maddesine göre inceleme yapılarak bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine" ilişkin olduğu, istinaf incelemesinin söz konusu olmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda uyuşmazlığın Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,