Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/13292 K.2025/17684

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun(2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalı ... vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27.05.2025 tarihi tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacı idare vekili Avukat .. .. .. ve yetki belgesine istinaden davalı ... vekili Avukat ... ve yetki belgesine istinaden davalılar ... vd. vekili Avukat ... gelmişlerdir.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 1 89... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın etrafının son derece gelişmiş olduğunu, ulaşım imkanlarının iyi olduğunu, etrafında organize sanayi bölgelerinin bulunduğunu, arsa vasfında olduğunu ve emsal karşılaştırması yapılarak taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasfında olduğunu belirterek keşif ve bilirkişi inceleme yapılmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 15.10.2019 tarihli ve 2019/2010 Esas, 2019/286 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.12.2020 tarihli ve 2020/291 Esas, 2020/1617 Karar sayılı kararı ile taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden aldırılan rapora göre kamulaştırma bedelinin 2.653.793,83 TL olarak belirlenmesine dair 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin iki numaralı alt bendi gereğince yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 25.12.2020 tarihli ve 2020/291 Esas, 2020/1617 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; davacı idarenin temyiz ititrazlarının reddine karar verilmiş, davalılar vekillerinin temyiz itirazları doğrultusunda kamulaştırmadan arta kalan 965,23 m² kısımda kamulaştırmadan kaynaklı değer kaybı olacağından bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Birinci Karar Bölge Adliye Mahkemesinin 23.02.2023 tarihli ve 2023/4736 Esas, 2023/11377 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 23.02.2023 tarihli ve 2023/4736 Esas, 2023/11377 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmazın otoyol kamulaştırması sonucu üçe bölündüğü, kamulaştırmadan arta kalan 965,23 m² kısmın geometrik durumu, yüzölçümü, konumu dikkate alındığında bu kısımda değer kaybının %10'dan fazla olacağı muhakkak olduğu, buna göre; kamulaştırma sonrası yol ile kot farkı oluşup oluşmadığı, bu kısımdan otoyola doğrudan çıkış bulunup bulunmadığı hususları da değerlendirilerek değer kaybı belirlenmek üzere bilirkişiden ek rapor alınması gerektiğinden bahisle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerinin yüksek belirlendiğini, objektif değer artış oranı uygulanmasının yerinde olmadığını, arta kalan alanda değer düşüklüğü verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; arta kalan alan yönünden değer düşüklüğü oranının düşük belirlendiğini, taşınmazın arsa vasfında olduğunu, taşınmazın değerinin düşük tespit edildiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; mahkemece belirlenen fark bedel depo edilmeden hüküm kurulduğunu, arta kalan alan yönünden değer düşüklüğü oranının düşük belirlendiğini, taşınmazın arsa vasfında olduğunu, taşınmazın değerinin düşük tespit edildiğini, üretim masraflarının yüksek, objektif değer artış oranının ise düşük belirlendiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, davacı idare vekilinin tüm, davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki sair temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Dairemizin ilk bozma kararı sonrası artan fark bedel 28.395.14 TL’nin davacı idare tarafından 13.01.2023 tarihinde bloke edildiği ve 13.01.2023 işlem tarihli dekontun dosyaya sunulduğu, ancak Dairemizin ikinci bozma kararı sonrası artan ikinci fark bedel tutarı olan 28.395.14 TL’nin bloke edildiğine dair başka bir dekont dosya arasında bulunmadığı gerekçesiyle yapılan 27.05.2025 tarihli geri çevirme kararımız sonrasında davacı idare tarafından 18.09.2025 tarihli dekont ile 28.575,57 TL fark bedelin depo edildiği anlaşıldığından, usul ekonomisi gözetilerek davalı tarafın işin esasına girilerek karar verilmesini isteyip istemediği yönünde beyanı da alınmak suretiyle sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmektedir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin tüm, davalılar vekillerinin sair temyiz itirazlarını reddine,

2. Davalılar vekillerinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince belirlenen 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacı idareden alınarak davalılara verilmesine,

Davalılar ... vd. ile davalı ... Kesimden peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine, davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,