Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/146 K.2025/11302

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili ile ecrimisil istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin .... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi ... ada 33 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, davalı kurum tarafından bu taşınmazın üzerine 1990 yılında menfez inşa edildiğini, sonrasında ...

Jandarma Komutanlığınca güvenlik gerekçesi ile taşınmazın kullanılmasının engellendiğini, bu engellemenin 2004 ile 2009 tarihleri arasında devam ettiğini, davalı tarafın müvekkiline ecrimisil ya da irtifak bedeli ödenmediğini, bu nedenle davalı tarafın kamulaştırmasız el atma eyleminin karşılığı olan taşınmazın irtifak ve ecrimisil bedeli olarak fazlaya dair talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL tazminatın el atma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza davalı idare tarafından hukuken ve fiilen bir el atma ya da işgalin söz konusu olmadığını, taşınmaza el atmadan bahsedilebilmesi için üzerinde kalıcı nitelikte bir tesis yapılmış olması ve bu tesisin kamu hizmetine tahsisli olması gerektiğini, bu durumun ise ancak taşınmazın üzerinde keşif yapılarak saptanabileceğini, davacı tarafın geriye dönük ecrimisil istemesinin haksız ve mesnetsiz olduğunu, geriye doğru en fazla 5 yıllık süre için ecri misil istenebileceğini, el atma var kabul edilse bile el atma tarihinden itibaren faiz istenemeyeceğini,

ancak dava tarihinden itibaren faiz istenebileceğini, haksız ve mesnetsiz olan davanın öncelikle husumetten reddini, eğer bu talepleri kabul görmez ise esastan reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 14.06.2016 tarihli ve 2015/119 Esas, 2016/164 Karar sayılı kararı ile davalı idare tarafından Fen bilirkişilerinin rapor ve ekindeki krokide A harfi ile belirtilen 820.94 m²lik kısmın tel örgü ile çevrilmek sureti ile B, C ve D harfi ile gösterilen kısımlardan atık suların geçmesini sağlayan su kanalı yapmak sureti ile yine L1 ve L2 harfi ile gösterilen kısımlara ise rögar koymak sureti ile el atıldığı, A harfi ile belirtilen kısma yönelik tel örgü ile çevirme şeklindeki eyleme dava tarihinden sonra, keşif tarihinden önce son verildiğinin anlaşıldığı, bu nedenle bu kısma yönelik geçmişe dönük 5 yıllık ecrimisil tazminatı hesaplatırılarak ıslah ile talep edilen 30.246,80 TL'nin davalıdan alınarak davacı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; ecrimisile hükmedilebilmesi için taşınmazın bulunduğu mevkideki diğer arsaların kiraya verilip verilmedikleri, veriliyor ise, mutad olarak nasıl ve ne şekilde kiraya verildiklerinin taraflardan delilleri sorulmak suretiyle tespit edilmesi, varsa emsal kira sözleşmeleri ibraz ettirilerek yalnız bu yönden mahallinde keşif yapılarak alınacak rapor doğrultusunda karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, ecrimisil bedelinin dava konusu taşınmazın değerinin %5ine tekabül edeceğini belirleyen bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

Mahkemenin 15.10.2019 tarihli ve 2019/16 Esas, 2019/943 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, ecrimisil yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda.

Mahkemece verilen ilk kararda toplamda 30.246,80 TL’ye hükmedildiği ve ilk kararın davalı idarece temyiz edildiği, Dairemizin 2016/25005 Esas, 2018/327 Karar sayılı kararında kamulaştırmasız el atma bedeli yönünden bozma yapılmadığı ve ilk kararda tespit edilen 11.950,75 TL tazminatın kesinleştiği gözetilmeksizin 25.364,90 TL tazminata hükmedilmesi hatalı olduğu gibi arsa niteliğindeki taşınmazın bulunduğu bölgede benzer taşınmazların ve dava konusu taşınmazın el atmadan önce ne şekilde kullanıldığı,

kira gelirine ilişkin var ise emsal kira sözleşmeleri de getirtilerek elde edilecek kiranın somut bulgularla tespit edilmesi gerektiğinden, davacı tarafa, emsal kira sözleşmelerini ibraz etmesi için süre verilerek ya da resen Belediye, Maliye gibi kurumlardan kira sözleşmesi olup olmadığı araştırılmalı bu sözleşmelere göre ecrimisil belirlenmesi gerektiği gözetilmeden, belirtilen esaslara uygun şekilde inceleme ve araştırma yapılmadan yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin 17.03.2023 tarihli ve 2022/369 Esas, 2023/38 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulüne, ecrimisil yönünden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle davanın 2015 yılında ikame edildiğini, belirlenen tutarın oldukça düşük kaldığını, ecrimisil yönünden taşınmazın civarındaki gayrimenkullerin kiraya verilmediğini, kiraya verilecek olsa bile icareye verildiğini, taşınmazın arsa vasfında olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmaza vaki bir el atma bulunmadığını, el atmanın kalıcı ve sahiplenme maksadı ile yapılmadığını, atık su menfezi ve rögara halihazırda ihtiyaç da kalmadığını ileri sürerek kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Mahkemece bozma kararına uyulmuşsa da bozma ilamının gerekleri tam olarak yerine getirilmemiştir,

3. Bozma kararında davacı tarafa, emsal kira sözleşmelerini ibraz etmesi için süre verilerek, ya da resen Belediye, Maliye gibi kurumlardan kira sözleşmesi olup olmadığının araştırılması bu sözleşmelere göre ecrimisil belirlenmesi gerektiğine değinilmiş; ancak mahkemece sadece Belediye'ye müzekkere yazılmak ve davacıya süre vermekle yetinilmiş olup, ilçede bulunan Mal Müdürlüğü, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının varsa İlçe Müdürlüğü, bulunmaması halinde en yakın ilçe ve il Müdürlüğünden, ayrıca herhangi bir kira sözleşmesinin tarafı olup olmadığı ilçedeki diğer resmî kurumlardan sorularak sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile sadece Belediye Başkanlığına sorulmak suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı idare vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının temyiz isteminin reddine,

2. Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Mahkeme kararının BOZULMASINA,