Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/14842 K.2026/3556

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve bir kısım davalılar vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince bir kısım davalılar vekilinin başvurusunun esastan reddine, davacı idare vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ... ilçesi, ... 2 41... (eski 1404) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar ... vd. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Anayasa Mahkemesinin iptal kararı doğrultusunda tespit edilen bedele faiz işletilmesinin hatalı olduğunu, tespit edilen bedelin fahiş olduğunu, objektif değer artışında belirtilen hususların kapitalizasyon faiz oranının tespitinde kullanılan nedenler olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın, Büyükşehir Belediyesi sınırlarında olması ve tüm belediye hizmetlerinden yararlanması nedeniyle arsa niteliğinde olduğunu, aynı proje kapsamında yapılan kamulaştırma dosyalarında daha yüksek metrekare birim fiyatlarının belirlendiğini, münavebe ürünlerinin verimliliğinin diğer dava dosyalarında daha yüksek alındığını, bilirkişilerce kamulaştırmadan arta kalan kısımda değer düşüklüğü doğmayacağı tespitinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza net gelir esas alınarak değer biçilmesinin, taşınmazın niteliği ve konumuna göre objektif değer artırıcı unsur oranlarının yerinde olduğu, taşınmazda yetiştirilen ürünlerin münavebe durumları ile verim, satış fiyatı ve üretim giderlerinin İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri ile örtüşür şekilde uygulandığı, bilirkişi kurulunun kanuna uygun olarak oluşturulduğu, belirlenen metrekare birim fiyatının yerinde olduğu,

taşınmazdan arta kalan kısmın boyutu, taşınmazın geometrik durumu ve taşınmazın kullanım durumu nazara alındığında arta kalan alanda değer düşüklüğü hesaplanmamasının yerinde görüldüğü, kapitalizasyon faizinin o bölgeye uygulanması gereken oranda %4 olarak uygulandığı, ancak davacı idare tarafından davaya dahil edilen, ... ve ...'in taşınmazda akti ve ırsi bağlantısı tespit edilemediği ve somut davada husumetlerinin bulunmadığı anlaşıldığından her iki davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken davanın tümden kabulüne karar verilmesi,

kamulaştırma fark bedellerine ilk dava tarihinden dört ay sonrası olan 24.05.2019 tarihinden mahkemenin ikinci karar tarihi olan 27.02.2024 tarihine kadar yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerekir iken derhal ödenmesine karar verilen miktarlara dava tarihi olan 23.01.2019 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalılar .... vd. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare ve davalılar ... vd. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalılar ... vd.den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,