Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/1675 K.2025/6343

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Denizli 6. İş Mahkemesinin 01.10.2024 Tarihli ve 2024/33 Esas, 2024/212 Karar Sayılı Kararı Mahkemece, davacıya reçete edilen ilacın bedelinin davalı SGK tarafından karşılanması gerektiği, dolayısıyla buna yönelik olarak yapılan başvurunun reddine ilişkin kurum işleminin de Anayasa ve Kanuna aykırı olup yerinde olmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş, karar davalı kurum vekili tarafından istinaf edilmiştir.

B. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin 03.12.2024 Tarihli ve 2024/170 Esas, 2024/126 Karar Sayılı Kararı

İlk derece mahkemesince 14.05.2024 tarihli ara kararı ile karşı tarafın yokluğunda verilen ihtiyati tedbir talebinin kabulüne yönelik itirazın reddine ilişkin karar verilmiş, bu karara karşı davalı vekili süresi içerisinde istinaf isteminde bulunmuş ise de sözkonusu ara karara ilişkin istinaf başvurusuna ilişkin her hangi bir işlem yapılmamış, akabinde mahkemece esasa yönelik 01.10.2024 tarihli karar verilmiş ve dosyanın istinaf incelemesi için Denizli Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiş ise de ihtiyati tedbir talebinin kabulüne itirazın reddine ilişkin kararın Denizli Bölge Adliye Mahkemesi'nin faaliyete geçmesinden önceki bir tarih olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin 24.12.2024 Tarihli ve 2024/3830 Esas, 2024/3247 Karar Sayılı Kararı Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin 02.09.2024 tarihinde faaliyete geçtiği, ihtiyati tedbir talebinin kabulü kararına yönelik itirazın reddine ilişkin Dairelerince istinaf incelemesi yapılmadığı, ilk derece mahkemesi esasa yönelik karar tarihinin 01.10.2024 olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, kurum işleminin iptaline yönelik davada istinaf incelemesini yapacak olan yetkili bölge adliye mahkemesinin belirlenmesine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen “Yargı çevresinin değişmesi” başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

5235 Sayılı Kanun'un 25 inci maddesine göre, Bölge Adliye Mahkemeleri Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun olumlu görüşü alınarak Adalet Bakanlığınca kurulur. Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevrelerinin belirlenmesine, değiştirilmesine veya bu mahkemelerin kaldırılmasına Adalet Bakanlığı'nın önerisi üzerine Hakimler ve Savcılar Kurulu'nca karar verilir.

04.07.2024 tarihli ve 32592 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunun 03.07.2024 tarihli ve 1269 sayılı kararı ile Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresinin, Denizli, Muğla ve Uşak İllerinin mülki sınırlarını kapsayacak şekilde belirlenmesine, iş bu yargı çevresine ilişkin düzenlemenin Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçirildiği tarih itibarıyla uygulanmasına karar verilmiş, Denizli Bölge Adliye mahkemesi 02.09.2025 tarihinde faaliyete geçirilmiştir.

5235 Sayılı Kanun'un Ek 1 inci maddesine göre, bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin Kanun'un 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.

Somut olayda, İlk Derece Mahkemesinin istinaf incelemesine konu edilmiş olan kararının karar tarihi 01.10.2024 olup bu tarihten önce Antalya Bölge Adliye Mahkemesince yapılmış her hangi bir istinaf incelemesi bulunmamaktadır. Bu bakımdan uyuşmazlığın Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR