Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/1676 K.2025/7121

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin 19.12.2024 Tarihli ve 2024/96 Esas, 2024/206 Karar Sayılı Kararı

Eldeki dosyada, ... A.Ş. vekilinin istinaf dilekçesinde açıkça belirtildiği üzere, İlk Derece Mahkemesinin 18.04.2023, 28.03.20 24... .07.2024 tarihli ara kararlarına yönelik istinaf başvurusunda bulunduğu, İlk Derece Mahkemesi tarafından 04.10.2024 tarihli ek karar ile kararın kesin olması gerekçesiyle istinaf talebinin reddine karar verildiği, bu kez .... A.Ş. vekili tarafından ek karara yönelik istinaf başvurusunda bulunulduğu görülmüştür. Bu durumda, ek karar yerinde görülmezse asıl kararın istinaf incelemesinin yapılması gerektiği, uyuşmazlığa konu asıl ara kararın da 18.04.2023, 28.03.20 24... .07.2024 tarihlerinde verildiği, istinaf incelemesinin de asıl karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemesince yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesinin 15.01.2025 Tarihli ve 2025/45 Esas, 2025/23 Karar Sayılı Kararı

Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle dosya Dairemize gönderilmiş ise de Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi daha önce dosya kapsamında verilmiş bir kararları bulunmadığı, eldeki dava kapsamında verilen ara kararların İlk Derece Mahkemesinin istinafın reddine ilişkin kararında da belirtildiği üzere İcra İflas Kanunu'nun 287/son maddesi gereğince kesin olduğu, istinafa tabi 04.10.2024 tarihli istinaf başvurusunun reddine ilişkin kararın verildiği tarih itibarıyla Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin kurulu olduğu ve bu dosyaya ilişkin Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince verilmiş bir karar bulunmadığı gibi, dosyada verilen nihai bir kararın veya 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 341 inci maddesi kapsamında

incelenebilecek bir ara kararın daha önce istinaf incelemesinin yapıldığından söz edilmesinin mümkün olmadığı; çünkü söz konusu ara kararların İcra İflas Kanunu'nun 287/son maddesi gereğince kesin nitelikte olduğu istinafa tabi kararın 14.10.2024 tarihli olup Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin faaliyete geçtiği 01.09.2024 tarihinden sonrasında verilen bir ara karar olduğu,

Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ara kararının Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince yetkisizlik sebebiyle Dairemize gönderilmesinin hukuken mümkün olmadığı gibi, Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesince de daha önce bir istinaf incelemesinin yapıldığından söz edilemeyeceği tüm bu sebepler gözetildiğinde, istinaf inceleme görevinin Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesine ait olduğu anlaşıldığından (Aynı yöndeki içtihat için Bknz.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 05.02.2024 tarihli ve 2023/10915 Esas, 2024/1094 Karar sayılı ilâmı) olumsuz yetki uyuşmazlığının giderilmesi için dosyanın Yargıtay 5. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, İcra İflas Kanunu'nun 285 inci maddesi gereğince konkordato istemine ilişkindir.

B. Değerlendirme

1. Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/2999 Esas sayılı dosyasında 28.03.2024 tarihli ara kararı ile konkordato mühleti verilmeden bankalara tevdi edilen çeklerin tahsil bedellerinin ve tahsilde bekleyen çek asıllarının davacı şirkete iadesi davacıların hesabına gelen paralar üzerindeki blokelerin kaldırılması talebinin kabulüne yasa yolu kapalı olarak karar verilmiştir.

2. Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/2999 Esas sayılı dosyasında 18.04.2024 tarihli ele alma tutanağı ile itiraz dilekçelerinin ve davacılar vekilinin 27.03.20 24... .03.2024 tarihli dilekçelerinin komiser heyetine tevdi ile 28.03.2024 tarihli ara karara konu çeklerin davacının defterleri incelenmek suretiyle bankaya tahsil için verilen çekler yada davacılar tarafından asli müdahil bankalardan çekilen krediler nedeniyle bankalara verilen çekler olup olmadığının tespiti için görüş raporu alınmasına karar verilmiştir.

3. Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/2999 Esas sayılı dosyasında 03.07.2024 tarihli ara kararı ile itiraz eden asli müdahil vekillerinin çek asıllarının aynen iadesine ilişkin mahkememizin 28.03.2024 tarihli ara kararına itirazlarının kabulü ile ara kararın "çek asıllarının davacıya aynen iadesine" ilişkin kısmının kaldırılmasına, itiraz eden asli müdahil vekillerinin 28.03.2024 tarihli ara kararın çek asıllarının iadesi dışındaki kısımları yönünden itirazlarının ve ara kararın kaldırılması taleplerinin reddine, itiraz eden asli müdahil ...A.Ş. vekilinin davacı tarafından teminat gösterilmesine karar verilmesi talebinin reddine yasa yolu kapalı olarak karar verilmiştir.

4. Asli müdahil .... A.Ş. vekilince yukarıda bahsi geçen ara kararlarının kaldırılması talebiyle istinaf yoluna başvurulması üzerine Denizli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04.10.2024 tarihli ve 2023/2299 Esas, 2024/276 istinaf numaralı kararı ile söz konusu ara kararlarının kanun yolu kapalı olarak verildiğinden bahisle istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi üzerine bu kez, bu ret kararı istinaf edilmiştir.

5. 6100 sayılı Kanun'un 22 nci maddesi uyarınca "Yetkili mahkemenin bir davaya bakmasına herhangi bir engel bulunduğu yahut iki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesinde tereddüt ortaya çıktığı takdirde, yetkili mahkemenin tayininde, ilk derece mahkemeleri için bölge adliye mahkemelerine, bölge adliye mahkemeleri için Yargıtaya başvurulur." hükmünü içermektedir.

6100 sayılı Kanun'un "Kanun Yolları" başlıklı sekizinci kısmının birinci bölümünde "istinaf” kanun yolu düzenlenmiş ve 341 inci maddesinin birinci fıkrasında "İlk derece mahkemelerinden verilen nihai kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü hâlinde, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı istinaf yoluna başvurulabilir" hükmünü içermektedir.

6100 sayılı Kanun'un 391/3 ve 394/5 inci maddelerinde ihtiyati tedbire dair belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararlarına karşı kanun yoluna başvurulabileceği öngörülmüş; bu kanun yolunun ne anlama geldiği ise 6100 sayılı Kanun'un 341 inci maddesinin birinci fıkrasında istinaf olarak açıkça belirtilmiştir.

694 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 136 ncı maddesi ile 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri hakkında Kanuna Ek-1. Maddesinin birinci fıkrasında.

"Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinin 25. madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğinin uygulanması durumunda Resmi Gazete'de belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelenmesinde, karar tarihi itibariyle yetkili Bölge Adliye Mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez.

Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır." hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda, İlk Derece Mahkemesinin 28.03.2024, 18.04.20 24... .07.2024 tarihli ara kararlarının istinaf edilmesi üzerine, İlk Derece Mahkemesi tarafından 04.10.2024 tarihli ek karar ile kararın kesin olması gerekçesiyle istinaf talebinin reddine karar verildiği, bu kez ...A.Ş. vekili tarafından ek karara yönelik istinaf başvurusunda bulunulduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda dosyada verilen nihai bir kararın veya ara kararının daha önce istinaf incelemesinin yapıldığından söz edilmesinin mümkün olmadığından, uyuşmazlığın Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR