Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/1823 K.2025/6024

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 02.01.2025 Tarihli ve 2024/540 Esas, 2025/24 Karar Sayılı Kararı Dava dosyasının önceki aşamada istinaf incelemesinin 26.04.2023 tarih ve 2023/1112 Esas, 2023/732 Karar sayılı kararı ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesi tarafından yapılmış olduğu "istinaf başvuru talebinin usulden reddine" karar verildiği, HSK'nın 02.09.2024 tarihinde yürürlüğe giren İş Bölümü Kararındaki açıklamalar ve uygulama birliği doğrultusunda eldeki davada istinaf incelemesinin İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesince yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesinin 27.01.2025 Tarihli ve 2025/165 Esas, 2025/87 Karar Sayılı Kararı

İstinaf incelemesine konu edilen Banaz Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesinin tavzih talebinin reddine ilişkin 13.11.2024 kararının ve davanın esasına ilişkin 25.09.2024 tarihli kararının Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçme tarihi olan 02.09.2024 tarihinden sonra verildiği, Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin görevsizlik (yetkisizlik) kararına dayanak yaptığı Dairemizin 26.04.2023 tarih ve 2023/1112 Esas, 2023/732 Karar sayılı istinaf başvurusunun usulden reddine ilişkin kararının istinafı mümkün olmayan bir ara kararının istinaf edilmesi nedeniyle verildiği,

bu durumda eldeki dosyanın istinaf incelemesinden geçen dosyalardan olmadığı dikkate alınarak uyuşmazlığın Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu uyarınca boşanma istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

1. Banaz Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/7 Esas sayılı dosyasında 21.03.2023 tarihli ara karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesince 26.04.2023 tarihli ve 2023/1112 Esas, 2023/732 Karar sayılı kararıyla aleyhine istinaf yoluna başvurulan karar, 6100 sayılı Kanun'un 341/1 maddesi uyarınca ''istinaf yoluna başvurulabilecek kararlardan bulunmadığından' 'istinaf başvuru talebinin usulden reddine karar verilmiştir.

2. Banaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesince 25.09.2024 tarihli ve 2023/7 Esas, 2024/383 Karar sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından tavzih talebinde bulunulmuş, Banaz 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.11.2024 tarihli Ek kararı ile tavzih talebinin reddine karar verilmiştir.

3. Ek kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi ve İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesince karşılıklı yetkisizlik kararı verilmiş, doysa yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

4. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır ise de, söz konusu istinaf incelemesine konu dosyada İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 18. Hukuk Dairesince esasa ilişkin bir karar verilmediği, karar tarihi itibarıyla Denizli Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyette olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR