Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/1863 K.2025/11732

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisi ...’ın ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 136 ada 115 parsel (yeni ... Mahallesi 15897 ada 115 parsel) sayılı taşınmazda malik olduğunu, davalı idareler tarafından kamulaştırma işlemi yapılmaksızın yol yapılmak suretiyle el atıldığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirlenecek tazminatın davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza müvekilli idare tarafından el atılmadığını, dava konusu edilen yerin müvekkilinin sorumluluğunda olan yerlerden olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; uzlaşma dava şartının yerine getirilmediğini, davanın idari yargının görev alanına girdiğini, taşınmaza müvekkili idare tarafından el atılmadığını, müvekkili idareye husumet yöneltilemeyeceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın aktif husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; müşterek methal vasıflı taşınmazların mülkiyetinin kök taşınmaz malikine ait olduğunu, kök taşınmaz ifraz edilerek oluşan dava konusu taşınmazın diğer parsellerin müşterek methali olarak tescil edildiğini, lehtar parsellere tanınan hakkın mülkiyet hakkı olmayıp sadece geçit hakkı olduğunu, belediyelerce yol olarak el atılması ile beraber bu parsel üzerindeki geçit hakkının da kendiliğinden son bulduğunu ve kullanma yararlanma haklarının da kök parsel malikine döndüğünü, müşterek methal vasıflı taşınmazda mülkiyet hakkından doğan hakların kök parsel malikine ait olduğunu,

lehtar taşınmaz maliklerinin ise sadece geçit (mürur) haklarının olduğunu, Mahkemece davacıların aktif husumetlerinin bulunmadığına dair ret gerekçesinin hatalı olduğunu,davalı idarelere ayrı vekâlet ücreti verilmesinin hatalı olduğunu, dava değeri üzerinden vekâlet ücretine hükmedilmemiş olmasının da usul ve kanuna aykırı olduğununu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davası açılabilmesi için davacının el atıldığı iddia edilen taşınmazın maliki olması veya taşınmaz tapuda kayıtlı değil ise davacı hakkında mülkiyet tespitine ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı bulunması gerektiği, davacıların veya murislerinin dava konusu taşınmazın maliki olduklarına dair dosyada delil bulunmadığından usul ve esas yönünden verilen kararın yerinde olduğu anlaşılmakla, davacılar vekilinin sair istinaf itirazları yerinde görülmemiş;

ancak davalılar leyhine tek vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde ayrı ayrı ve talep sonucundan fazla vekâlet ücretine hükmedilmiş olması doğru görülmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacılar tapu maliki ile davalı idareler arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde 15897 ada 115 parsel (eski ... Mahallesi 136 ada 115 parsel) sayılı taşınmazın kök 136 ada 44 nolu parselin ifrazen taksimi sonucu 30.07.1959 tarihli ve ..... yevmiye ile 1.022,00 m² ve niteliğinin ".... Mahalli" olarak tescil edildiği ve ... tarafından 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 4 üncü maddesi kapsamında hazırlanan yola terk işleminin 05.06.2018 tarihli ve .... yevmiye ile tescili sonucunda yola terk edildiği, ...

Tapu Müdürlüğünün 22.10.2019 tarihli ve 4033293 Esas sayılı yazısı ekindeki davaya konu pasif 15897 ada 115 parselin. 30.07.1959 tarihli ve .... yevmiye ile ifrazen taksim işlemi ile. 1/4 hissesinin (255,50 m²) ... Mahallesi 15897 ada 90 parsel, 1/4 hissesinin (255,50 m²) ... Mahallesi 15897 ada 99 parsel, 1/4 hissesinin (255,50 m²) ... Mahallesi 15897 ada 104 parsel, 1/4 hissesinin (255,50 m²) ...

Mahallesi 15897 ada 121 parsel adına kayıtlı olduğu, halihazırda 15897 da 115 parselin pasif taşınmaz olduğu, anlaşılmış olup 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 35 inci maddesi uyarınca dava konusu taşınmaz için tazminat istemelerinin mümkün olmadığı gerekçesiyle davanın reddine yerine davanın aktif husumet nedeni ile reddi sonucu itibari ile doğru olduğundan bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,