Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/229 K.2025/11854

Taraflar arasındaki kamulaştırılmasına karar verilen taşınmazın arta kalan kısmında meydana gelen değer azalışının tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı idare vekilinin başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl ve birleştirilen dava dilekçesinde özetle; dava konusu Trabzon ili, .... ilçesi, .... mahallesi 1466 ada 40 parsel sayılı taşınmaz ve üzerinde yer alan yapının hissedarları olduğunu, işbu taşınmazın 71,74 m²'sinin kamulaştırıldığını ve kamulaştırma işlemine konu yol yapı işlemine başlandığını, yolun yapıya bitişik inşaa edildiğini ve yapıda çoğu bağımsız bölümde değer düşüklüğü yarattığını, kamulaştırma işlemi ile davalı idare lehine tescil ve ifraz olunan taşınmaz üzerinde yapılan yolun yapıda bulunan her bir bağımsız bölümde değer düşüklüğü yarattığını,

Trabzon 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/237 Esas sayılı dosyasında da arta kalan alanda bulunan yapının her bir bağımsız bölümünün yapılan viyadük nedeniyle oluşan değer düşüklüğünün hesaplandığı ve bu bedele mahkemece hükmedildiğini, değer düşüklüğünden kaynaklı tazminat talebinin Yargıtay içtihatları ile kabul gördüğünü, bölgede konut fiyatlarının 800.000,00 TL ile 1.000.000,00 TL arasında olduğunu beyan ederek. Trabzon ili, .... ilçesi, ....

Mahallesi 1466 ada 40 parsel sayılı taşınmaz ve üzerinde yer alan yapıda müvekkillerine ait her bir bağımsız bölüm ve arsada meydana gelen değer düşüklüğü tazminatının hesaplanarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 1.000 TL belirsiz alacağın kamulaştırılma tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsiline ve müvekkillerine ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın Trabzon 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/219 Esas sayılı dosyası ile kısmi olarak kamulaştırıldığını ve bu dosyada verilen kararın bozulduğunu bozma kararında da değer azalışından bahsedilmediğini, beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davanın ise kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle;her bir bağımsız bölümde değer düşüklüğü oluştuğunu, arsa değeri düşük ve bağımsız bölümlerin yıpranma payları ise yüksek hesaplandığını, taşınmaz üzerinde bulunan yapının da değeri tespit edilirken, 2019 yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyet Cetveli kullanılmalı ve yayınlanma tarihinden dava tarihine geçen sürede endeks uygulanması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; idarenin işleminden kaynaklandığı iddia edilen tazminat taleplerinin görüleceği yer idare mahkemeleri olduğunu, taşınmaza ait kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil davasında Trabzon 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/219 Esas, 2015/936 Karar sayılı dosya, gerekçeli kararın eki bilirkişi raporunda arta kalan alanda değer düşüklüğü olmayacağı belirtildiğini, bilirkişi heyetinin teknik bilgi ve belgeye bakmadan taşınmazın önceki resmi ve yol inşaatı sonrasındaki resmine göre karar verildiğini,

taşınmazın yapı projesine göre bodrum katlar bodrum kat tanımı gereği yol kotu altında yer aldığını, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olmasına rağmen lehe vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu ....Mahallesinde bulunan 1466 ada 40 parsel sayılı taşınmazın 71,74 m² yüzölçümlü bölümü davalı idare tarafından kamulaştırıldığını, dava devam ederken kamulaştırma projesi uygulanıp kamulaştırılan alanda büyük bir istinat duvarı yapıldığından, eldeki dosyada arta kalan kısım üzerinde kurulu binada oluşan değer düşüklüğü bedelinin talep edildiği, kamulaştırma dosyasında eldeki dosyasının davacıları maliklerin taraf olmadıkları, bu bakımdan önceki dosyanın derdest olmadığı,

mahallinde yapılan keşif ile sunulan kök ve ek rapor kapsamında google earth üzerinden ..... bulvarının inşasından önce binanın ve bağımsız bölümlerin konumu ile yolun inşasından sonra binanın konumunun değerlendirildiği, yol kotunu yakalamak için zeminin betonarme ve taş duvar inşaat tekniği ile yükseltildiği, yükseltme işlemi ile inşa edilen karayolunun önceden güney cephesi 3: bodrum katından itibaren kısmen açık olan binanın 2. ve 1. bodrum katının tamamen perdelendiği, zemin katının ise kısmen yol ile aynı kota getirildiği, güney cephesi istinat duvarı ile perdelenen bağımsız bölümlerin güneşlenme süresi ile manzarasının kapandığı,

görüntü kirliliğinin oluştuğu, karayolu banket mesafesinin konutlardan 1-2,5 metre mesafede ve aynı kota gelmesi nedeniyle bağımsızlığı ve mahremiyetinin azaldığı sabit olup, bilhassa yolun kamulaştırma bedel tespiti davasının açıldığı tarih ile acele kamulaştırma talep edilen tarihte henüz yapımına başlanmadığı, kamulaştırma işlemi aşamasında projenin tamamlanmamış olduğu, nitekim yolun yapım tarihinin bildirilmesi yönünde davalı kuruma yazılan müzekkereye verilen 21.09.2021 tarih ve 567882 sayılı cevabi yazı ile yolun 14.10.2018 tarihinde tamamlandığının bildirildiği,

henüz proje aşamasında değer düşüklüğünün oluşup oluşmayacağı yönünde farkındalık ve tespitin yapılamayacağı kaldı ki eldeki dosyanın taraflarının kamulaştırma dosyasında taraf olmadıkları anlaşılmakla davanın değer düşüklüğü oluşan asıl ve birleşen dava dosyasına konu 5,6,9,10,

13 ve 14 parsel sayılı taşınmazlar yönünden davanın kabulü yönünden karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden taraf vekillerinin bu yönlere ilişkin istinaf itirazlarının yerinde görülmediğini belirtilerek reddedilen kısım yönünden davalı lehine vekâlet ücreti taktiri yapılması gerektiğinin düşünülmemesi doğru olmadığından İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle asıl davanın kısmen kabulüne, birleştirilen davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmadan arta kalan kısımda meydana gelen değer azalışı bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Yapılan incelemede, dava konusu taşınmazın kısmen kamulaştırılması kapsamında Trabzon 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2018/38 Esas, 2019/191 Karar sayılı kamulaştırma dosyasında alınan bilirkişi raporunda, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 12 nci maddesinin (b) bendi gereğince yapılan incelemede, dava konusu taşınmazın yoldan önceki arazi kotu ile yolun tamamlandıktan sonraki arazi kotunun aynı olduğu, yolun yapımından sonra mevcut binada bir kısıtlamanın oluşmadığı,

yol yapımı nedeniyle mevcut binanın güney cephesinin kapanma riskinin ortadan kalktığı gerekçeleriyle yapıda değer düşüklüğü oluşmayacağının tespit edildiği ve kararın Dairemiz denetiminden geçerek 23.01.2020 tarihinde kesinleştiği gözetildiğinde, aynı taşınmaz için aynı iddia ile yeniden değer azalışı talep edilemeyeceği anlaşılmakla asıl ve birleştirilen davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabul kararı verilmesi bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne,

2. Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,