Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2300 K.2025/6842

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İzmir 22. İş Mahkemesinin 05.07.2022 Tarihli ve 2020/574 Esas, 2022/209 Karar Sayılı Kararı İş Mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi olduğu ve davacının da dosyanın yetkisizlik kararı verilerek Kınık Nöbetçi Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesine gönderilmesine ilişkin talep dilekçesi verdiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Kınık Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 12.07.2023 Tarihli ve 2022/236 Esas, 2023/164 Karar Sayılı Kararı Davalı ... Vinç Kurtarma İnşaat ve Ticaret Limited Şirketinin gerek dava dilekçesinde belirtilen adresi, gerekse SGK İzmir İl Müdürlüğü yazı ve eklerinde anılı davalı şirketin adresinin ... Mahallesi .... Sokak ...olduğu, yine arabuluculuk son tutanağında da davalı şirket adresinin Adana olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. Adana 5. İş Mahkemesinin 15.01.2025 Tarihli ve 2023/411 Esas, 2025/25 Karar Sayılı Kararı Davacının çalışmış olduğu iş yerinin Kınık ilçesinde bulunduğu, davacı vekilinin dosyanın yetkisizlik kararı verilerek Kınık Asliye Hukuk Mahkemesine ( İş Mahkemesi sıfatıyla ) gönderilmesini talep ettiği, tercih hakkını işin yapıldığı yer olan Kınık İş Mahkemelerinden yana kullandığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun (7036 sayılı Kanun) uyarınca işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: " İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir. ”

C. Değerlendirme

1. Davanın açıldığı ve İlk Derece Mahkemesi tarafından karar verilen tarihte yürürlükte bulunan 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde İş Mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi olduğu belirtilmiştir. Benzer düzenleme, mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun (5521 sayılı Kanun) 5 inci maddesinde ve 5521 sayılı Kanun’da sarahat bulmayan hallerde 6100 sayılı Kanun'a gönderme yapan 15 inci maddesinde de mevcuttur.

2. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

3. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

4. 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih hakkı işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili İş Mahkemesine gönderilmesi gerekir.

5. Davacı tarafından davanın açıldığı yer mahkemesi yetkisiz ise de, 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince davacı işçinin işini yaptığı yer olan Kınık Mahkemelerinin işin yapıldığı yer mahkemesi olarak yetkili olduğu, Adana 5. İş Mahkemesinin ise davalı işverenin dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olarak yetkili olduğunun anlaşıldığı, anılan yetkili mahkemelerden birinin davacının tercihine göre belirlenmesi gerektiği, davacının işin yapıldığı yer olan Kınık Mahkemelerine gönderilmesini talep ettiği anlaşılmakla uyuşmazlığın Kınık Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR