Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2362 K.2025/3501

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Ankara 4. Aile Mahkemesinin 12.07.2021 Tarihli ve 2021/479 Esas, 2021/509 Karar Sayılı Kararı Davacı vekili Ulusal Yargı Ağı Projesi (UYAP) üzerinden göndermiş olduğu 08.07.2021 havale tarihli dilekçesinde; davanın UYAP üzerinden Adana Aile Mahkemesine açmak üzere işlem yapılırken sehven Ankara Aile Mahkemesinde açıldığı belirtilerek dosyanın Adana Aile Mahkemesine gönderilmesini talep ettiği, davacı vekilinin talebi bir bütün olarak incelenip değerlendirildiğinde davanın sehven mahkemeye açıldığı gerekçesiyle mahkemenin 2021/479 Esas sayılı dosyasının Adana Aile Mahkemesine tevzi edilmek üzere Adana Hukuk Mahkemeleri Tevzi Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmiştir.

B. Adana 8. Aile Mahkemesinin 10.10.2023 Tarihli ve 2021/604 Esas, 2023/696 Karar Sayılı Kararı

Hukuk sisteminde davanın sehven yanlış yerde açıldığının bildirilmesi üzerine başka mahkemeye dosyanın gönderilmesi şeklinde bir uygulamanın bulunmadığı, usulüne uygun olarak ibraz edilen dava dilekçesiyle davanın açıldığı ve dava dilekçesinin başlığından dilekçenin Ankara Aile Mahkemesine hitaben düzenlendiği de gözetildiğinde davanın sehven farklı yerde açıldığının dahi kabul edilemeyeceği, usulüne uygun bir yetki itirazı veya yetkisizlik kararının bulunmadığı gerekçesiyle dosyanın Ankara 4. Aile Mahkemesine tevzi edilmek üzere Ankara Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar verilmiştir.

C. Ankara 4. Aile Mahkemesinin 17.01.2024 Tarihli ve 2024/32 Esas, 2024/54 Karar Sayılı Kararı Tüm dosya kapsamı, davacı vekilinin dosyaya yansıyan beyanları, dosyanın bulunduğu aşama gözetildiğinde; davanın Adana 8. Aile Mahkemesi nezdinde bulunduğu sırada belli bir aşama kaydettiği, davacının Adana'da ikamet ettiği hususu göz önüne alındığında yargılamanın usul ekonomisi uyarınca Adana Aile Mahkemesinde yürütülmesinin davanın selameti için yararlı olacağı gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, görevli ve yetkili Mahkemenin Adana 8. Aile Mahkemesi olduğuna karar verilmiştir.

Adana 8. Aile ve Ankara 4. Aile Mahkemelerinin kararları üzerine yargı yerinin belirlenmesi için dosya Yargıtay 5.Hukuk Dairesine gönderilmiş ve Dairece 18.11.2024 tarihli ve 2024/4376 Esas, 2024/8703 Karar sayılı kararıyla olumsuz yetki uyuşmazlığından bahsedilebilmesi için Ankara 4. Aile Mahkemesinin kararında yetkili olduğu belirtilen Adana 8. Aile Mahkemesinin de karşı yetkisizlik kararı vermesi ve bu kararın kesinleşmesi gerektiği nazara alındığında yargı yeri belirlenmesi için aranan iki mahkeme arasında olumsuz yetki uyuşmazlığı bulunması koşulunun henüz gerçekleşmemiş olup yargı yeri belirlenmesi koşulları oluşmadığından dosyanın mahalline iadesine karar verilmiştir.

D. Daire kararı sonrası Adana 8. Aile Mahkemesi 27.01.2025 tarihli yazısıyla mahkeme dosyasında daha önce verilmiş bir karar olduğundan yapılacak bir işlem bulunmadığından mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

E.Ankara 4. Aile Mahkemesinin 30.01.2025 Tarihli ve 2024/32 Esas, 2024/54 Karar Sayılı Kararı

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin kararında belirtildiği üzere olumsuz yetki uyuşmazlığının çözülmesi amacıyla usulü işlemlerin tamamlanması yönünden mahkemece dosya Adana 8. Aile Mahkemesi'ne gönderildiği, ancak Adana 8. Aile Mahkemesi tarafından Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin kararında açıkça belirtilen husus gözetilerek işlem yapmak yerine müzekkere ekinde dosyanın mahkemeye iadesine karar verildiği,

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi'nin kararı, ilgili Kanun hükümleri dikkate alınarak mahkemece 17.01.2024 tarihinde verilen yetkisizlik kararının 08.02.2024 tarihinde kesinleştiği, buna göre mahkemece biran için bu yetkisizlik kararı göz ardı edilerek yargılamaya başlanması ve davanın esasına girilmesi ve yine sonucunda bir hüküm tesis edilmesi halinde bu durumun ileride gerçekleşmesi muhtemel yasa yolu incelemelerinde tarafların mağduriyetlerine sebebiyet verebileceği, ayrıca yetkisizlik kararı hali hazırda kesinleşmiş bulunmakta iken yetkili mahkeme gibi yargılama yapılmasının da gerek hakkaniyete gerekse usule aykırı olacağının,

yapılacak tüm işlemlerin yetkisiz mahkeme sıfatıyla yapılacağının açık olduğu gerekçesiyle 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 inci maddesinin a bendi gereği yargı yeri belirlenmesi için mahkemece resen Yargıtay 5. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 166 ncı maddesi uyarınca evlilik birliğinin sarsılması nedeniyle boşanma istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1.Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 22 nci maddesinin ikinci fıkrası şöyledir: “İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.”

C.Değerlendirme Dosya kapsamında yapılan incelemede ; 1.Dairemizin 18.11.2024 tarihli ve 2024/4376 Esas, 2024/8703 Karar sayılı kararıyla Adana 8. Aile Mahkemesince verilen kararın gönderme kararı olduğu, Ankara 4. Aile Mahkemesine karşı verilmiş yetkisizlik kararının bulunmadığı, dolayısıyla 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 22 nci maddesinin ikinci fıkrası dikkate alındığında yargı yeri belirleme koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle dosyanın mahalli iadesine karar verilmiştir.

2. Mahalline iade kararı sonrası Adana 8. Aile Mahkemesince 27.01.2025 tarihli yazısı ile mahkeme dosyasında daha önce verilen gönderme kararı gerekçe gösterilerek dosyanın Ankara 4. Aile Mahkemesine iade edildiği anlaşılmıştır. Bu kararın yetkisizlik kararı değil gönderme kararı olduğu dikkate alındığında ise Adana 8. Aile Mahkemesince yapılması gereken dosya açısından kendini yetkisiz görüyor ise karşı yetkisizlik kararı vermesidir.

3. Bu durumda Ankara 4. Aile Mahkemesince dosyanın Adana 8. Aile Mahkemesine gönderilmesi ve değerlendirme kısmında açıklanan husus mahkemece yerine getirildikten sonra dosyanın yargı yeri belirlenmesi için Dairemize gönderilmesi gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Dosyanın MAHKEMESİNE İADESİNE,