Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2408 K.2025/12551

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare, davalı ...Ticaret ve Sanayı A.Ş. vekilleri ve davalı ... tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare, davalı ... vekilleri ve davalı ... tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ..., ... Mahallesi 60 02... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; idarece düşük bedel tespit edildiğini, taşınmazın niteliği ve konumuna uygun bedel belirlenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının tamamının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri ile davalı ... tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun usul ve kanuna aykırı olup hüküm kurmaya elverişli olmadığını, bedelin yüksek hesaplandığını, bilirkişi raporuna yaptıkları itirazların değerlendirilmediğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir. 2.Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; evinin gerçek değerinin kendisine verilmediğini, taşınmazın konumu itibariyle ...'nın en güzel yerinde bulunduğunu, belirlenen değerin çok daha üzerinde bir değere sahip olduğunu ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun usul ve kanuna aykırı olup hüküm kurmaya elverişli olmadığını, bedelin düşük hesaplandığını, taşınmazın konumu itibarıyla çok daha değerli olduğunu ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

4.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun usul ve yasaya aykırı olup hüküm kurmaya elverişli olmadığını, bedelin düşük hesaplandığını, Anayasa Mahkemesi kararı gereği davanın dört ay içinde sonuçlandırılmaması sebebiyle yasal faiz ile giderilmeyen zararın mahkemece gözetilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

5.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun usul ve kanuna aykırı olup hüküm kurmaya elverişli olmadığını, bedelin düşük hesaplandığını, Anayasa Mahkemesi kararı gereği davanın dört ay içinde sonuçlandırılmaması sebebiyle yasal faiz ile giderilmeyen zararın mahkemece gözetilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

6.Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun usul ve yasaya aykırı olup hüküm kurmaya elverişli olmadığını, bedelin düşük hesaplandığını, emsallerin uygun olmadığını, davanın dört ay içinde sonuçlandırılmaması sebebiyle yasal faiz ile giderilmeyen zararın mahkemece gözetilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir. 7.Davalılar ..., ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedelin düşük belirlendiği, emsallerin uygun olmadığını, dava konusu taşınmazın bulunduğu konum özellikleri değerlendirilmek suretiyle değerinin belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

8.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun usul ve yasaya aykırı olup hüküm kurmaya elverişli olmadığını, bedelin düşük hesaplandığını, dava konusu taşınmazın da emsaller kadar değerli olduğunu, Anayasa Mahkemesi kararı gereği davanın dört ay içinde sonuçlandırılmaması sebebiyle yasal faiz ile giderilmeyen zararın mahkemece gözetilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir. 9.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın bedelinin oldukça düşük hesaplandığını, piyasa şartları gözönüne alındığında oldukça düşük olduğunu, itirazlarına rağmen yeniden rapor alınmadığını ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğinde olduğu anlaşılan dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde, üzerinde bulunan yapıya ise aynı kanunun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde yöntem itibariyle bir isabetsizlik görülmediği, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda, dava konusu taşınmaz ile emsalin eksik ve üstün özellikleri kıyaslanarak,

dava konusu taşınmazın bulunduğu mevki, konumu, imar durumu, yüzölçümü, dava tarihindeki nitelikleri gibi değerine etki edecek unsurlar ve hali hazırdaki durumları yönünden yapılan kıyaslama ile dava konusu taşınmazla aynı amaçla kamulaştırılmış taşınmazlar hakkında Dairemize intikal eden dava dosyalarında davalı olan taşınmazlar yönünden belirlenen metrekare fiyatları, bu taşınmazların arsa metrekare rayiç değerlerinin birbirleriyle yapılan kıyaslaması sonucu bedellerin uyumlu olduğu dikkate alındığında,

dava konusu taşınmaz için hükmedilen metrekare bedelinin adil ve hakkaniyetli olduğu sonucuna varıldığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ...Ticaret ve Sanayı A.Ş. vekilleri ile davalı ... tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. 2.Davalı ... temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir. 3.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2.Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yöntem itibari ile doğru olduğu gibi üzerindeki yapıya aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR