Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2450 K.2025/7754

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Yenice(Karabük) Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 10.10.2024 Tarihli ve 2024/69 Esas, 2024/152 Karar Sayılı Kararı Davalının adresinin Ümraniye/İstanbul'da, işin işlemin yapıldığı yerin Hüyük/Konya'da, iş kazasının meydana geldiği yerin Hüyük/Konya'da, işçinin yani davacıların murisinin mernis adresinin “... Mahallesi,... Caddesi, No:... İç Kapı No:.../Konya” olduğu anlaşıldığından, davalının yetki itirazının kabulü ile İstanbul Anadolu İş Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 34. İş Mahkemesinin 20.12.2024 Tarihli ve 2024/904 Esas, 2024/178 Karar Sayılı Kararı Mirasçıların yerleşim yerinin Yenice/Karabük, davalı şirketin merkez adresinin Ümraniye/İstanbul olduğu, iş kazasının Hüyük/Konya’da meydana geldiği davacılar vekilinin yerleşim yeri olan Yenice Asliye Hukuk Mahkemelerinde dava açtığı anlaşılmakta olup davacının seçimlik hakkını yerleşim yerinin yargı çevresi olarak bağlı bulunduğu Yenice Asliye Hukuk Mahkemelerinden yana kullanmasının hukuka uygun olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukukî dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun (7036 sayılı Kanun) “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir: “İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir. Davalı birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. İş kazasından doğan tazminat davalarında, iş kazasının veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir. İş mahkemelerinin yetkilerine ilişkin olarak diğer kanunlarda yer alan hükümler saklıdır. Bu madde hükümlerine aykırı yetki sözleşmeleri geçersizdir.”

C. Değerlendirme

1. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hâkim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurulmalıdır. Bir başka anlatımla hâkim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir; ancak kamu düzenine ilişkin yetki kuralını düzenleyen 7036 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesinin, işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya İş Kanunu’na dayanan alacak ve hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarına uygulanacağı kabul edilmelidir.

2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

3. Dosya kapsamından birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, ölen işçinin mernis adresi Hüyük/Konya olduğu halde, işçinin mirasçılarının Karabük ilinde yetkisiz bir mahkemede dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı işveren vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak İstanbul Anadolu İş Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin yetki itirazında bulunduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın İstanbul Anadolu 34. İş Mahkemesince çözümlenmesi gerekmektedir.

III. KARAR