Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2487 K.2025/11433

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin murisi ....'ın ... ili, ..., ... (....) Mahallesi ... ada 20 ve 27 parsel, ... ada 1 parsel, ... ada 5 ve 7 parsel, .... ada 1 parsel sayılı taşınmazların tapu maliki olduğunu, davalı idare tarafından askeri amaçlarla kullanıldığını, uzlaşma başvurusunun sonuçsuz kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00 TL kamulaştırmasız el atma bedelinin davalı idareye başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu ... ada 5 ve 7 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırıldığını, bedelin ... Bankası .... Şubesine yatırıldığını, kamulaştırma evaklarına ulaşılamadığını, ... ada 1 parselin.... Okulu ve Eğitim Tümen Komutanlığı ihtiyacı için kamulaştırıldığını, bu tarihte parselin ... adına kayıtlı olduğunu, kamulaştırma bedeli olarak tespit edilen 1.425.506,72 TL'nin .... Bankasının 26.02.1975 tarihli ve 47785 sayılı dekontu ile ... Bankasına yatırıldığını, taşınmazların usulüne uygun olarak kamulaştırıldığını belirterek davanın usul ve esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.09.2017 tarihli ve 2016/257 Esas, 2017/318 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.05.2018 tarihli ve 2018/324 Esas, 2018/1208 Karar sayılı kararı ile dava konusu taşınmazların davacı murisi tarafından rızai ferağ verilmesi üzerine Maliye Hazinesi adına tescil edildiği, bu taşınmazların bilahare ... Mahallesine dahil edilerek aynı ada ve parsel numaralarıyla tescil edildiği ve bu yönüyle kamulaştırma işlemlerinin davacı murisi yönünden kesinleştiği anlaşılmış olup davanın reddine dair kararda usul ve kanuna aykırılık bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 03.05.2018 tarihli ve 2018/324 Esas, 2018/1208 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyada bulunan bilgi ve belgelere, kararın dayandığı gerekçelere göre davacı murisi....'ın dava konusu ...

Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki hissesini 1788 lira bedel mukabilinde 08.05.1962 tarihli ve ... yevmiye numaralı satış işlemi sonucu, ... ada 5 parseldeki hissesini 5856,48 lira bedelle 04.05.1962 tarihli ve ... yevmiye numaralı satış işlemi sonucu, ... ada ...parseldeki hissesini 4581,60 lira bedelle 20.06.1962 tarihli ve ... yevmiye numaralı satış işlemi sonucu, ... ada ... parseldeki hissesini 2021,90 TL bedelle 19.04.1966 tarihli ve ... yevmiye numaralı satış işlemi sonucu rızai ferağ vermesi üzerine Maliye Hazinesi adına tescil edildiği ve kamulaştırma işlemlerinin davacı murisi yönünden kesinleştiği anlaşılmış olup,

davacı murisinin dava konusu edilen ... ada ... parselde malik olmadığı da dikkate alındığında, bu parseller yönünden davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir; ancak dava konusu ...

Mahallesi ... ada ... ve ... ada ... parsel sayılı taşınmazlardaki davacı murisine ait hisselerin Maliye Hazinesi adına tescil edilmesinin dayacağını oluşturan belgelerin (akit tablosu, mahkeme kararı vs.) dosya arasında bulunamadığından, bu devre ilişkin dayanak belgeler getirtilmeden eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; aynı yer ile ilgili olarak diğer hissedar ve müvekkilinin akrabası olan.... (....) mirasçılarının açtığı davada davanın kabulüne karar verildiğini, bu kararın Yargıtay denetiminden geçerek kesinleştiğini, aynı işlemlerin ... için de uygulandığını, murisinin dava konusu taşınmazı rızai ferağ yolu ile devretmediğini, tapuda satış olarak görülen işlemlere esas belgeler istenildiğinde, ... Kara Kuvvetleri Komutanlığı tarafından taşınmazların kamulaştırıldığının görüleceğini, Mahkeme tarafından bu işlemin satış olarak görünmesi nedeniyle davanın reddine karar verildiğini, aynı mahiyetteki iki davada birinin kabul edilip diğerinin reddedilmesinin kabulünün mümkün olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davacı murisi ....'ın dava konusu ... Mahallesi ... ada ... parsel sayılı taşınmazdaki hissesini bedel mukabilinde 20.06.1962 tarihli ve ... yevmiye numaralı satış işlemi sonucu, ... ada ... parseldeki hissesini bedel mukabilinde 20.06.1962 tarihli ve ... yevmiye numaralı satış işlemi sonucu rızai ferağ vermesi üzerine Maliye Hazinesi adına tescil edildiği ve kamulaştırma işlemlerinin davacı murisi yönünden kesinleştiği anlaşılmış olup davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir;

3. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile usul ve kanuna uygun olan İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,