Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2716 K.2025/7781

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A.Elbistan İş Mahkemesinin 15.11.2022 Tarihli ve 2022/203 Esas, 2022/349 Karar Sayılı Kararı Davacıların murisi ...'in Macaristan'da çalışırken Covid-19 hastalığına yakalanıp hayatını kaybettiğini ve söz konusu olayın iş kazası sayılması gerektiği iddiasıyla eldeki davanın açıldığı, davalılar vekillerince süresi içerisinde sunulan cevap dilekçesi ile mahkemenin yetkisine itiraz edildiği ve yetkili mahkemenin davalı şirketlerin merkezlerinin bulunduğu yer yargı çevresinde bulunan İstanbul Anadolu ve Büyükçekmece Nöbetçi İş Mahkemelerinin olduğunu ileri sürdüğü gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu İş Mahkemesinin 29.03.2024 Tarihli ve 2023/658 Esas, 2024/284 Karar Sayılı Kararı İptal işlemi yapan kurumun Esenyurt Sosyal Güvenlik Müdürlüğü olduğundan yargı çevresinin Bakırköy Nöbetçi İş Mahkemeleri olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. Bakırköy 4. İş Mahkemesinin 03.01.2025 Tarihli ve 2025/2 Esas, 2025/1 Karar Sayılı Kararı

Dava dilekçesi ile tensip tutanağının davalı ...'ne 24.07.2022 tarihinde tebliğ edildiği, şirket vekili tarafından cevap dilekçesinin 07.11.2022 tarihinde sunulduğu, diğer davalı ...' ne 24.07.2022 tarihinde tebliğ edildiği, şirket vekili tarafından cevap dilekçesinin 08.11.2022 tarihinde sunulduğu, cevap verme süresi dolduktan sonra davalı ...

Enerji Sistemleri Limited Şirket vekili tarafından cevap dilekçesinde Büyükçekmece İş Mahkemeleri ya da İstanbul Anadolu İş Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair ilk itirazda bulunmuş olduğu, diğer davalı ...

Enerji Sistemleri Limited Şirket vekili cevap dilekçesinde ise İstanbul İş Mahkemeleri veya İstanbul Anadolu İş Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair ilk itirazda bulunduğu, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bakırköy İş Mahkemelerinin seçildiğine ilişkin bir beyan bulunmadığı, davalı taraflarca süresi içinde ve 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi kapsamında usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunulmadığı için davanın ilk açılmış olduğu Elbistan İş Mahkemesinin yetkili hale geldiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, iş kazasının tespiti istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi, 14 üncü maddesi ve 19 uncu maddesinin dördüncü fıkrası

3. 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun (7036 sayılı Kanun) 6 ıncı ve 9 uncu maddeleri

C. Değerlendirme

1. Davanın açıldığı ve İlk Derece Mahkemesi tarafından karar verilen tarihte yürürlükte bulunan 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde İş Mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi olduğu, davalı birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinin de yetkili olacağı, iş kazasından doğan tazminat davalarında ise, iş kazasının veya zararın meydana geldiği yer ile zarar gören işçinin yerleşim yeri mahkemelerinin de yetkili olacağı belirtilmiştir.

Benzer düzenleme, mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun (5521 sayılı Kanun) 5 inci maddesinde ve 5521 sayılı Kanun’da sarahat bulmayan hallerde 6100 sayılı Kanun'a gönderme yapan 15 inci maddesinde de mevcuttur.

Ancak kamu düzenine ilişkin yetki kuralını düzenleyen 7036 sayılı Kanun'un 6 ıncı maddesinin, işçi sayılan kimselerle işveren veya işveren vekilleri arasında iş akdinden veya 4857 sayılı İş Kanunu'na dayanan alacak ve hak iddialarından doğan hukuk uyuşmazlıklarına uygulanacağı kabul edilmelidir.

2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

3. 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde belirtilen yetki kuralı kamu düzenine ilişkin olup öngörülen yetkili mahkemelerden birini tercih hakkı işçiye aittir. Davacı işçinin kanuni yetkili mahkeme dışında başka bir yer mahkemesinde dava açması tercih hakkını ortadan kaldırmayacağı gibi bu seçim hakkının işverene geçmesi sonucunu da doğurmaz. Başka bir anlatımla seçimlik hak işçide olup, davacı işçinin beyanı doğrultusunda dosyanın yetkili İş Mahkemesine gönderilmesi gerekir.

4. Somut olayda, davacılar murisinin son yerleşim yeri Elbistan/Kahramanmaraş olan davacının seçimlik hakkını, yerleşim yerinde dava açarak kullanmasının, 7036 sayılı Kanun'da düzenlenen yetki kuralına uygun olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Elbistan İş Mahkemesinde görülüp çözümlenmesi gerekir.

III. KARAR