Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2901 K.2025/8236

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Mardin 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 11.11.2024 Tarihli ve 2024/338 Esas, 2024/1693 Karar Sayılı Kararı

Genel yetki kuralı gereği işbu davada yetkiye itiraz eden davalının yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu, Ticaret Sicil Kayıtlarına göre davalı ...'ın merkezinin Şanlıurfa olduğu anlaşılmakla davacının yerleşim yerinin .../Şanlıurfa olduğu, davacının ... ... Şubesindeki hesabından kesintiler yapılmış olup davalının birden fazla şubesi bulunduğundan işlemi yapan şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu, dava konusu işlemin davalının ...

Şubesince yapıldığı, davalı ...'ın merkezinin Şanlıurfada bulunduğu, birden fazla mahkemenin yetkili olması hâlinde seçimlik hak davacı tarafa ait ise de davacı tarafça yetkisiz mahkemede dava açılmış olması hâlinde bu seçimlik hakkın süresi içerisinde yapılacak yetki itirazı ile davalı tarafa geçtiği, yetkisiz mahkemede dava açıldığından seçim hakkı davalı taraf geçmiş olup davalı tarafından seçimlik yetkisinin Şanlıurfa Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde kullanıldığı anlaşılmakla Şanlıurfa ili asliye hukuk mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Şanlıurfa 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.01.2024 Tarihli ve 2025/13 Esas, 2025/21 Karar Sayılı Kararı Davacının davalı ile arasında herhangi bir abonelik sözleşmesi bulunmadığı, bu nedenle davalı şirket tarafından haksız olarak kesinti yapıldığı iddiasının hukuki mahiyeti itibariyle haksız fiile dayalı tazminat isteminden ibaret olduğu, buna göre davacının yerleşim yerinin .../Şanlıurfa olması, haksız

olarak kesinti yapıldığı iddia edilen banka hesabının ... .../Şanlıurfa şubesinde olması karşısında zarar görenin yerleşim yeri ve zararın meydana geldiği yer ... iken davalı tarafça usulüne uygun bir yetki itirazının yapıldığının kabulünün mümkün olmadığı gerekçesiyle asıl ve birleştirilen davalar yönünden yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, davacıya ait gelir destekleme hesabından davalı şirketçe tahsil edilen bedelin sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iadesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukukî dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

C. Değerlendirme

1. Sebepsiz zenginleşmeden kaynaklanan alacak istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez.

2. Bir davada, birden fazla yetkili mahkeme bulunması hâlinde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, yetkisiz bir mahkemede dava açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. Yetki itirazının dinlenebilmesi için, davalı itirazında yetkili mahkemenin gösterilmesi zorunludur. Davacı, genel ve özel yetki kurallarına göre, kendisine verilen seçimlik hakkını yasaya uygun kullanmaz ise seçim hakkı davalıya geçer. Seçim hakkı kullanılırsa davalının bildirdiği yetkili mahkemeye dosyanın gönderilmesine karar verilir. Yetkisizlik kararında, yetki itirazında bildirilmemiş olan mahkemenin yetkili olduğuna karar verilemez.

3. Dosya kapsamından, davacının davayı, yetkisiz Mardin 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı anlaşılmaktadır. Hâl böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı şirket vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak Şanlıurfa Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin itirazda bulunduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Şanlıurfa 7. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR