Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/2939 K.2025/13584

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 436 08... parsel(imar uygulaması sonucu 436 08... parsel) sayılı taşınmazın imar planında spor tesisleri alanı olduğunu, davalı idarece fiilî el atma olgusu gerçekleşecek şekilde kamulaştırmasız el atıldığından, taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava öncesi idareye başvuru yapılmadığını, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını, dava konusu taşınmazın plansız alanda kaldığını, taşınmaza fiilen el atılmadığını, idari yardımın görevli olduğunu, davanın reddi gerektiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın öncesinde 1996 onay tarihli 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve buna bağlı olarak hazırlanan ... nolu parselasyon planında “spor alanı” kullanımına ayrıldığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğünce alınan karar uyarınca 27.11.2011 tarihli ve 8354 sayılı yazı ile taşınmazın kullanımının mülkiyet sahiplerine bırakılacak şekilde imar planında düzenleme yapılmasının talep edildiği, söz konusu talep değerlendirilmek suretiyle ...

Büyükşehir Belediye Meclisinin 2013 tarihli ve 73 sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 uygulama imar plan değişikliği ile taşınmazın “özel spor alanı” kullanımına dönüştürüldüğü, revizyon imar planı değişikliği uyarınca hazırlanan ve Büyükşehir Belediye Meclisinin 2015 gün ve 2711/6790 sayılı kararı ile onaylanan ... nolu parselasyon planı ile taşınmazın 436 08... ve 4 parsele şuyulandırıldığı ve tapuda tescillerin sağlandığı ancak,

taşınmazın özel spor alanı olarak ayrılmasına dair imar planlarının ve ... nolu parselasyon planının iptali istemiyle açılan dava sonucunda “1/5000 ölçekli ... planı yapılmadan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı yapılmasında hukuka uyarlık bulunmadığı” gerekçesi ile yapılan planların iptaline dair kararın Danıştay denetiminden geçerek 28.01.2021 tarihinde kesinleştiği, parselasyon planının da iptaline karar verildiği,

bunun üzerine davalı idare tarafından 27.06.2019 tarihli ve 711/1771 sayılı kararı ile onaylanan ... nolu parselasyon planı ile geriye dönüşüm işlemlerinin yapılarak taşınmazın aynı ada 1 parsel olarak tapuda tescilinin sağlandığı, mahallinde yapılan keşif sonucu alınan bilirkişi raporuna göre dava konusu taşınmaz üzerinde herhangi bir yapı ve tesis bulunmadığı, düzenleme olmadığı,

fiilen el atmanın bulunmadığı tespit edilmiş ise de uzun yıllar programa alınmayan imar planının hayata geçirilmemesi nedeniyle kamulaştırma ya da takas cihetine gitmeyen davalı idarece, pasif ve suskun kalınmak ve işlem tesis edilmemek suretiyle taşınmaza müdahale edildiği;

bu haliyle idarenin, mülkiyet hakkının özüne dokunan ve bu eylemi ile kamulaştırmasız el koyma olgusunun gerçekleştiğinin kabulü gerekeceği ve 26.11.2022 tarihli ve 32025 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 7421 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Ek-1 inci maddesinin 1 inci fıkrasına eklenen cümle de dikkate alındığında açılacak bedel davasında adli yargının görevli olduğu, dava konusu taşınmazın özel spor alanı kullanımına ilişkin imar planının iptal edildiği, spor alanı kullanımına yönelik 1996 onay tarihli imar planının ayakta olduğu ve geriye dönüşüm işleminin yapıldığı,

Ankara 4. İdare Mahkemesinin 2017/2861 Esas, 2018/2186 Karar sayılı kararı ile iptaline karar verilen imar planı değişikliğinin Gençlik ve Spor Bakanlığı Spor Genel Müdürlüğünün talepleri uygun görülerek taşınmazın kullanım amacının ''Özel Spor Alanı'' olarak değiştirildiği dikkate alındığında sorumluluğun davalı idarede bulunduğu ve kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleşmiş olduğunun kabulü ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değerinin tespit edilip davalı idareden tahsiline, taşınmazdaki davacı payının tapusunun iptali ile davalı idare adına tapuya tesciline dair kararda,

aynı bölgede açılan davalarda onanarak kesinleşen bedeller eskale edildiğinde eldeki davada değerlendirme tarihi itibarıyla tespit edilen bedelle uyumlu olduğu da dikkate alındığında mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığından davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın husumetten reddi gerektiğini, Büyükşehir Belediye Meclisinin 08.10.2019 tarihli kararı ile 12 metre ve üzerindeki yolların sorumluluğunun ... Büyükşehir Belediyesi'ne ait olduğunu, dava konusu taşınmazın gerek 1/5000 ölçekli gerekse 1/1000 ölçekli imar planlarında spor alanı kullanım kararı yürürlükte olduğundan ve sorumluluğun spor alanı kullanım kararına binaen verilmesi gerektiğinden müvekkili idareye husumet yönetilmesinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmazda paydaş olan diğer maliklere açılan davalarda el atmanın varlığı kabul edilerek bedel tespit edilerek idare adına tescile karar verildiği gözetildiğinde arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı idare vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Buna karşın Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Parsel Sorgu Uygulaması üzerinden Dairemizce yapılan incelemede, dava konusu taşınmazın imar uygulaması sonucu 436 08... parsel numarası ile tapuya tescil edildiği anlaşılmış olup yeni parsel numarası üzerinden hüküm tesis edilmemiş olması infazda tereddüt oluşturacağından bozmayı gerektirir. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine, 2. Kamu düzenine ilişkin olarak yapılan değerlendirme sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,