Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3288 K.2025/13574

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun’la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili davasında verilen karar, taraf vekillerince istinaf edilmekle Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne miktar itibarıyla kesin olarak karar verilmiştir.

Davalılar vekilince Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvuru sonucu Anayasa Mahkemesinin 19.10.2021 tarihli ve 2018/17345 başvuru numaralı kararı ile hak ihlali başvurusunun kabulü ile ihlalin sonuçları ortadan kaldırılmak üzere dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, İlk Derece Mahkemesince Anayasa Mahkemesi kararı gereğince yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince istinaf edilmekle; istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Afyonkarahisar ili, ..., köyü 7097 parsel (yenileme sonucu ... 18 37... parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; idarece takdir edilen bedelin düşük olduğunu, dava konusu taşınmazın gerçek bedelinin tespit edilmesini talep etmiştir.

III İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; Anayasa Mahkemesini ihlal sonucuna ulaştıran nedenleri gideren, ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun karar verilmediğini, eksik ve yetersiz bilirkişi raporuna dayanılarak hüküm kurulduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın yeni bir esas numarası aldığını ve açılan bu dava yeni bir dava olarak değerlendirilerek yeni dava tarihi itibarıyla değer biçilmesi gerekirken ilk dava tarihi olan 2016 itibarıyla değer biçilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğunu, yasal faizin zararı karşılamadığı hallerde enflasyon farkları da dikkate alınarak güncel değerin tespiti gerektiğini, faiz tahakkukunda karar tarihi değil kesinleşme tarihinin esas alınması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı idare tarafından Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2016/574 Esas sayılı dosyasında açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil istemine ilişkin davada Mahkemece yapılan yargılama sonucunda 07.07.2017 tarihli ve 2016/574 Esas, 2017/369 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespitine ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tesciline karar verildiği,

bu karara karşı taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine davalı vekilinin kapitalizasyon faiz oranının yüksek alınması suretiyle düşük bedel tespitine ilişkin istinaf sebebi ile davacı vekilinin objektif değer artış oranının yüksek belirlenmesi suretiyle yüksek bedel belirlendiğine yönelik istinaf sebebi yerinde görülerek %5 kapitalizasyon faiz oranı ve 7139 sayılı Kanun'un 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendini değiştiren 27 nci maddesi hükmü gereğince %50 objektif değer artışı uygulanmak suretiyle kamulaştırma bedelinin belirlendiği ve İlk Derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılarak

yeniden hüküm tesis edildiği, verilen hükmün kesinleştiği, kesinleşen hüküm üzerine davalılar vekili tarafından Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunulması üzerine, Anayasa Mahkemesinin 2018/17345 başvuru ve 19.10.2021 tarihli kararında.

2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan “…arazi bedelinin yarısını geçmemek ve…” ibaresinin Anayasa Mahkemesinin 10.04.2019 tarihli ve 2018/156 Esas, 2019/22 Karar sayılı kararı ile iptal edildiği belirtilerek mülkiyet hakkının ihlal edildiğine, kararın bir örneğinin mülkiyet hakkının ihlalinin sonuçlarının ortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmak üzere Afyonkarahisar 2. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verildiği, Anayasa Mahkemesince verilen karar üzerine yeniden yapılan yargılama sonucu ihlalin sonuçlarını ortadan kaldırmak üzere bilirkişi kurulundan ek rapor alındığı,

bilirkişi raporunda tarım arazisi niteliğindeki taşınmaz hakkında arazi net geliri esas alınarak değer biçildiği, taşınmazın değeri tespit edilirken %200 objektif değer artış oranı uygulandığı, İlk Derece Mahkemesince yeniden yapılan yargılama ve verilen hükmün ihlal kararında belirtilen ilkelere uygun olduğu, davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, davalı vekili tarafından 2022 yılı itibarıyla taşınmazın değerinin tespiti gerektiği ileri sürülmüş ise de, eldeki davanın kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil istemine ilişkin olduğu,

2942 sayılı Kanun'un 15 inci maddesi hükmü uyarınca bilirkişilerce yapılan değer tespitinde, idare tarafından kamulaştırma işlemine ilişkin belgelerin mahkemeye verildiği günün esas alınması gerektiği, öte yandan mahkemece verilen ilk hükümde belirlenen kamulaştırma bedelinin ödenmesine karar verildiğine göre bu tarihten daha ileriye faiz işletilmesi gerektiğine yönelik istinaf sebebinin de yerinde olmadığı, 2942 sayılı Kanun'da öngörülen bedel tespit esasları dışında farklı bir usule göre bedel tespitine ilişkin talebin yerinde olmadığı belirtilerek taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

VI. KARAR