Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3305 K.2025/7273

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Eğil Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.02.2019 Tarihli ve 2018/60 Esas Sayılı Ara Kararı Dava konusunun elatmanın önlenmesi davası olduğu, davanın konusu ile ihtiyati tedbir talebinin aynı mahiyette olamayacağı gerekçesiyle ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmiştir.

B. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 23.05.2019 Tarihli ve 2019/659 Esas, 2019/631 Karar Sayılı Kararı Gerek bilimsel ve gerekse yargısal görüşlerde, mahkemece davanın ve uyuşmazlığın esasını halleder şekilde bir ihtiyati tedbir kararı verilemeyeceğinin genellikle kabul edilmekte olduğu, somut olayda davacılar vekilinin talebinin kabulü halinde davanın ve uyuşmazlığın esasının halledileceği, ayrıca yeni uyuşmazlıklar doğmasına neden olunacağı, bu durumda davacılar vekilinin yerinde olmayan istinaf başvurusu talebinin reddine karar verilmiştir.

C. Eğil Asliye Hukuk Mahkemesinin 18.10.2021 Tarihli ve 2018/60 Esas, 2021/642 Karar Sayılı Kararı Davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karar istinaf edilmiştir.

D. Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 05.12.2024 Tarihli ve 2024/1953 Esas, 2024/1402 Karar Sayılı Kararı İlk Derece Mahkemesinin ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararının Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 23.05.2019 tarih ve 2019/659 Esas, 2019/631 Karar sayılı ilamıyla istinaf incelemesine konu edilerek esastan incelendiği ve istinaf başvurusunun reddine karar verildiği, Hakimler ve Savcılar Kurulunun 26.06.2019 tarihli ve 230 sayılı kararı ve Adlî Yargı İlk

Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) Ek Madde 1 uyarınca istinaf incelemesinin Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi tarafından yapılması gerektiği gerekçesiyle Dairenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

E. Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 12.02.2025 Tarihli ve 2025/35 Esas, 2025/133 Karar Sayılı Kararı Somut olayda da Dairece sadece geçici hukuki koruma niteliğindeki ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ilk derece mahkemesince verilen karara yönelik inceleme yapıldığı, esas yönünden bir değerlendirme yapılmadığı bu nedenlerle uyuşmazlığın Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21... nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

Somut olayda, Eğil Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.02.2019 Tarihli ihtiyati tedbir talebinin reddine ilişkin ara kararının istinaf edilmesi üzerine, inceleme Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesince 23.05.2019 Tarihli ve 2019/659 Esas, 2019/631 Karar Sayılı kararıyla istinaf başvuru talebinin reddine ilişkin karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 1.Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR