Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3371 K.2025/18347

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tapu kaydının mahkeme kararı ile iptal edilmesi nedeniyle uğranılan zararın 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazminine ilişkin asıl dava ile ilk davada saklı tutulan bölümün tahsili istemine ilişkin birleştirilen davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl davanın kabulüne, birleştirilen davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalı .. vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 16.12.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davalı Hazine vekili Avukat ...ile davacı vekili Avukat ... gelmişlerdir. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu .. ili, .. ilçesi, .. köyü 7 08... parsel sayılı taşınmazları davacının 16.06.2006 tarihinde üzerinde herhangi bir şerh olmaksızın satın aldıktan sonra .. Müdürlüğünce açılan tapu iptal ve tescil davasında Salihli 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2014/699 Esas, 2014/774 Karar sayılı kararı ile 708 parsel tamamının, 696 parsel sayılı taşınmazın 72.498 m²lik kısmının orman vasfı ile .. adına tescil edildiğini bu itibarla mülkiyet hakkı ihlal edildiğinden uğradığı zararın tazminini talep etmiştir.

2. Davacı vekili birleştirilen dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. köyü 708 parsel ve 696 parsel sayılı taşınmazların tamamının müvekkiline ait olduğunu, müvekkilerine ait tapunun orman sınırları içerisinde olduğu gerekçesiyle mahkeme tarafından iptal edilmesi sonucu müvekkilinin büyük zarar gördüğünü, bu nedenle uğramış oldukları zararın telafisi için iş bu davayı açtıklarını, daha önce Salihli 3. Asliye Hukuk Mahkemesi nezdinde 2019/305 Esas sayılı dosyası ile aynı müvekkil adına aynı talep ile dava ikamet edildiğini, ilk davada yapılan yargılama neticesinde verilen hükmün istinaf incelemesi neticesinde kaldırıldığını,

yapılan yargılama neticesinde hüküm tesis etmeye elverişli rapor alındığını, alınan rapor neticesinde alacak haklarının doğduğundan ve ilk dosyada ıslah hakkının kullanılmış olması sebebi ile iş bu ek davayı açtıklarını, Salihli 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/305 Esas sayılı dosyasına konu edilen kısım haricinde kalan 441.456,32 TL tazminatın tapunun iptaline ilişkin mahkeme kararının kesinleşme tarihi olan 07.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalı ..den tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı .. vekili asıl davaya verdiği cevap dilekçesinde özetle; husumetin .. .. Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, dava konusu taşınmazların rayiç değerlerinin dava tarihi itibarıyla belli olduğunu ve bu değerler üzerinden davanın açılarak harcın da yatırılması gerektiğini, tapu kaydının tutulmasından kaynaklı herhangi bir ihmal ya da kusur bulunmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı .. vekilinin birleştirilen davaya verdiği cevap dilekçesinde özetle; açılan davaya derdestlik itirazında bulunduklarını, açılan davanın husumetten reddinin gerektiğini, husumetin Orman Genel Müdürlüğü ve Tapu Sicil Müdürlüğü aleyhine yöneltilmesi gerekirken iken tarafları aleyhine açıldığını, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasının mümkün olmadığını, dava tarihi itibarıyla dava konusu taşınmazların rayiç bedellerinin belli olduğunu, tapu kaydının tutulmasından kaynaklı herhangi bir ihmal yahut kusur olmadığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.05.2021 tarihli ve 2019/305 Esas, 2021/147 Karar sayılı kararı ile asıl ve birleştirilen davanın kabulü ile tespit edilen bedelin tapu iptal ve tescil davasının kesinleşme tarihi olan 07.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ..den tahsiline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı .. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 24.11.2021 tarihli ve 2021/2613 Esas, 2021/3013 Karar sayılı kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza net geliri esas alınarak, üzerindeki verim çağında olmayan zeytin ağaçlarına da maktuen bedel biçen hükme esas alınan bilirkişi raporu ile davacı zararı 1.035.148,64 TL olarak belirlenmiş olmakla birlikte, davacı vekilinin asıl davadaki 549.964,48 TL; birleştirilen davadaki 441.456,32 TL talebi gözetilerek, toplam 991.420,80 TL tazminat miktarı üzerinden verilen kararda usul ve kanuna aykırılık olmadığı anlaşıldığından davalı .. vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda esas ve karar sayısı belirtilen kararına süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda. İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın, aleyhine durum oluşmadıkça kararı temyiz hakkı bulunmadığından, davacı vekilinin temyiz dilekçesinin reddine karar verildikten sonra Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesinin kararının incelenmesinde;

dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre, 6 96... parsel sayılı taşınmazların net geliri esas alınarak zeminine, üzerindeki ağaçlara ise yaş, cins ve verim durumlarına göre maktuen değer biçilmesi yöntem itibarıyla uygun ise de Mahkemenin 13.07.2018 tarihli ve 2017/51 Esas, 2018/202 Karar sayılı kararında, taşınmazın metrekare birim fiyatının 4,09 TL/m² olarak belirlendiği,

davacı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmadığı ve bu metrekare birim bedeli ile ilgili hususun davalı .. yönünden usulî kazanılmış hak oluşturduğu gözetilmeden, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesinin gönderme kararı üzerine metrekare birim fiyatının 7,431 TL/m² olarak kabul edilerek tespit edilen bedel üzerinden fazlaya hükmedildiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 20.06.2023 tarihli ve 2023/5 Esas, 2023/228 Karar sayılı kararı ile asıl davanın kısmen kabulü ile 549.964,48 TL'nin tapu iptal ve tescil davasının kesinleşme tarihi olan 07.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleştirilen davanın reddine karar vermiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda esas ve karar sayısı belirtilen kararına süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosya içindeki bilgi ve belgelerden; asıl dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı ve yargılama sırasında 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 107 nci maddesine göre artırılmak kaydıyla belirlenecek bedelin tapunun iptal tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ettiği, İlk Derece Mahkemesince istinafın kaldırma kararı öncesi yapılan yargılamada alınan bilirkişi raporu gereğince davacı vekilince 549.964,48 TL olarak talep artırımına gidilerek nispi harcını da yatırdığı,

sonrasında alınan ek rapora göre de nispi harcını yatırarak tazminat bedelini 593.692,32 TL 'ye ıslah ettiği anlaşılmış olup eldeki davada İlk Derece Mahkemesince nitelendirmede hataya düşülerek talep artırım dilekçesinin ıslah dilekçesi olarak kabulü nedeniyle ıslah dilekçesinde belirttiği bedeli de kapsar şekilde açtığı ek davada, ıslah dilekçesinde ıslah ettiği miktar olan 593.692,32 TL'den asıl davada hükmedilen bedelin mahsubu ile kalan 43.727,84 TL'yi talep etme hakkı bulunduğu gözetildiğinde,

birleştirilen davanın 43.727,84 TL üzerinden kabulü gerekirken yazılı şekilde birleştirilen davanın tamamının reddine karar verilmesi hatalı olduğundan bozma kararı verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 20.06.2023 tarihli ve 2023/5 Esas, 2023/228 Karar sayılı kararı kararı ile asıl davanın kabulü ile 549.964,48 TL'nin tapu iptal ve tescil davasının kesinleşme tarihi olan 07.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleştirilen davanın kısmen kabulü ile 43.727,84 TL'nin tapu iptal ve tescil davasının kesinleşme tarihi olan 07.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; asıl ve birleştirilen davanın tamamının kabulü gerektiğini,usuli kazanılmış hak uygulamasının hatalı olduğunu ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı .. vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiğini, m² birim fiyatının fahiş olduğunu ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isbetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun İlk Derece Mahkemesi kararının ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının ..ye irat kaydedilmesine, davalı .. harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,