Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3512 K.2025/14964

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Sakarya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 38... parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaz için belirlenen bedelin gerçek değerin çok üstünde olduğu, hükme esas alınan raporların hukuka aykırı olduğunu, dosyaya sundukları ... İlçe ... ve ... Müdürlüğü verileri ile bilirkişi heyetinin kullanmış olduğu münavebe sistemi ve münavebede kullanılan verimlerin aynı olmadığını, İlçe ... ve ... Müdürlüğü'nden son 5 yıla ait Çiftçi Kayıt Sistemi verilerinin talep edilip münavebe sisteminin tekrar karşılaştırılması gerektiğini, Müdürlükleri lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hukuka aykırı olduğunu, davalı lehine hükmedilen vekâlet ücretinin fazla olduğunu, en fazla hükmedilen bedel üzerinden vekâlet ücreti belirlenmesi gerekirken 5.100 TL vekâlet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faiz oranının %4.5 olarak alındığını, ...

Bölgesinde kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak alınması gerektiğini, objektif değer artış oranının bilirkişi raporunda belirtilen özellikler dikkate alındığında %100 oranında alınması gerektiğini, taşınmazın meskun mahale yakınlığı ve diğer özelliklerinin taşınmaza arsa özelliği kazandırdığını, bu sebeple değerlendirmenin arsa olarak yapılması gerektiğini, taşınmazın tamamında meydana gelecek değer azalışının en az %50 oranında alınması gerektiğini, taşınmazın tamamı için meyve bahçesi yapılma imkânının ortadan kalktığını çünkü sulama borularının üzerine ağaç dikme imkânının olmadığını beyan ederek,

kararın kaldırılarak kamulaştırma bedelinin yeniden tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaz arazi niteliğinde olup, net geliri esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, bilirkişi kurulunun kanuna uygun olarak oluşturulduğu, ancak taşınmazın özellikleri ve bulunduğu bölge dikkate alındığında, münavebeye enginarın dâhil edilmesi dava tarihindeki resmî verilerin esas alınması ve ağaçların bedelinin maktu ağaç cetveline göre hesaplanması gerektiğinden alınan ek raporda hesaplanan 14.817,49 TL'nin kamulaştırma bedeli olarak tespiti gerektiğinden taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulü ile yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve irtifak hakkına konu olan bölüm dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde temyiz edenin sıfatı gözetilerek bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,