Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3593 K.2025/14473

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesinin kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve davalı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; Kırklareli ili, ... ilçesi, ... köyü 1 01... parsel sayılı taşınmazın 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu çerçevesinde askeri yasak bölgede kaldığını, taşınmazdan tasarruf imkanının ortadan kalktığını, bu nedenle kamulaştırma bedelinin tespiti ile taşınmazın davalı idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 23.11.2021 tarihli ve 2020/28 Esas, 2021/119 Karar sayılı kararı ile davanın aktif husumet ehliyeti yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin 23.11.2021 tarihli ve 2020/28 Esas, 2021/119 karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 16.06.2022 tarihli ve 2022/714 Esas, 2022/1166 Karar sayılı kararıyla davacı asılın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 16.06.2022 tarihli ve 2022/714 Esas, 2022/1166 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda, her ne kadar İlk Derece Mahkemesince eldeki davanın 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil istemine ilişkin olduğu belirtilmiş ise de dava dilekçesinden ve davacı tarafın yargılama sırasındaki beyan ve dilekçelerinden talebinin kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsili istemine ilişkin olduğu davacının talebinin kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat olduğu kabul edilerek işin esasına girilip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun eksik incelemeye dayalı olduğunu, bedelin çok düşük olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırmasız el atma şartlarının oluşmadığını, bedelin fahiş olduğunu, davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin tespiti ve sorumlu idareden tahsiline ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacının tüm, davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dosya kapsamından; hükme esas alınan bilirkişi raporunda taşınmaza fiilen el atılıp atılmadığına ilişkin herhangi bir tespit yapılmadığı, Mahkemece yapılan keşifte ise mahkeme gözlemi tutanağa geçirilmemesine rağmen gerekçeli karar içeriğinde "dava konusu taşınmaza girişin sivillere ve tarla sahiplerine yasak olduğunun keşif esnasında görüldüğüne" ilişkin kanaate yer verildiği anlaşılmakla dava konusu taşınmazın kaçıncı derece askeri yasak bölge içerisinde yer aldığı, davacının kullanımına ne şekilde engel olunduğu hususları tereddüte yer vermeyecek şekilde tespit edilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru görülmemiş hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı ve davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı ve davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,