Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2025/3747 K.2025/17221

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin asıl ve birleştirilen davalarda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Asıl davada davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 1 00... parselde kayıtlı taşınmazda malik olan müvekkilinin murisleri .. oğlu ..'ın .. yılında, ..'nin .. yılında, .. oğlu ..'nin .. yılında ve .. kızı ..'nın .. yılında vefat ettiğini, murislerin hissedarı oldukları dava konusu taşınmazın .. yılında .. Serbest Bölgesi yapımı için kamulaştırıldığını, murislerin kamulaştırma işleminden önce vefat etmeleri nedeni ile kamulaştırma evraklarının tebliğinin mirasçı olan müvekkillerine yapılmadığını belirterek kamulaştırmasız el atma bedelinin tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

2. Birleştirilen İzmir 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2019/293 Esas sayılı dosyasında davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilleri ... ve ... murisleri ... oğlu ...'ın 1937 yılında, ...'nin .. yılında, ... oğlu ...'nin .. yılında ve ... kızı ...'nın .. yılında vefat ettiğini, murislerin hissedarı oldukları .. ili, .. ilçesi, .. Mahallesi 1 00... parsel sayılı taşınmazın .. yılında Ege Serbest Bölgesi yapımı için kamulaştırıldığını, murislerin kamulaştırma işleminden önce vefat etmeleri nedeni ile kamulaştırma evraklarının tebliğinin müvekkilleri mirasçılara yapılması gerektiğini; ancak yapılmadığını belirterek kamulaştırmasız el atma bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

3. Birleştirilen İzmir 9. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2011/452 Esas, 2011/490 Karar sayılı dosyasında davacı vekili tarafından verilen dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin murisleri ... (... oğlu)'nun .. yılında, ...'nin .. yılında, ... (... oğlu) .. yılında ve ... (... oğlu)'nun .. yılında vefat ettiğini, müvekkillerinin murisleri adına kayıtlı bulunan taşınmazın .. yılında Ege Serbest Bölge yapımı için kamulaştırıldığını, müvekkillerinin murislerinin kamulaştırma işleminden önce öldüğü hâlde, mirasçı sıfatıyla müvekkilleri ..., ..., ..., ..., ... ve ...’ye kamulaştırma evrakı tebliğ edilmediği için yapılan işlemin kamulaştırmasız el atma hükmünde olduğunu belirterek kamulaştırmasız el atma bedelinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırma işlemlerinin usulüne uygun olarak tamamlandığını ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 28.02.2013 tarihli ve 2010/473 Esas, 2013/79 Karar sayılı kararıyla davacılardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... hakkındaki davanın açılmamış sayılmasına, diğer davacılar yönünden asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 28.02.2013 tarihli ve 2010/473 Esas, 2013/79 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmazın tapu maliki ... oğlu ... ile muris ... ve ... oğlu ... ...’nin, tapu maliki ... kızı ... ile muris ... ve ... kızı ...’in, tapu maliki ... oğlu ... ile muris ... ve ... oğlu ...’nin ve tapu maliki ... oğlu ... ile muris ... ve ... oğlu ...’nin aynı kişiler olup olmadığı kesin olarak anlaşılamadığından, bu hususun tapu ve nüfus müdürlüklerinden araştırılarak varsa taraflardan delilleri sorulup (nüfus kaydı, dava konusu taşınmaza ilişkin tapuda isim düzeltme kararı, kadastro tutanağı vb) temin edilerek ve gerekirse tanık da dinlenmek suretiyle belirlenip sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılardan ..., ... ..., ... ve ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına, diğer davacılar yönünden asıl ve birleştirilen davaların kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Asıl ve birleştirilen davada davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; enflasyon ve uzun süren yargılama nedeniyle dava konusu taşınmazda yeniden güncel metrekare değerinin tespiti gerektiğini, hükmedilen bedele kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin uygulanması gerektiğini, idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin mahkemeye erişim ve mülkiyet hakkının ihlali niteliğinde olduğunu ileri sürerek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; belirlenen bedelin yüksek olduğunu, emsal seçiminin hatalı olduğunu, İzmir 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1993/118 Esas ve İzmir 6. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1990/456 Esas sayılı dosyalarında açılan tezyidi bedel davaları gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kamulaştırma bedeli bankaya bloke edilmiş olup kamulaştırma işlemlerinin usulüne uygun olarak tamamlandığını, ıslahla artırılan bedele ıslah tarihinden faiz işletilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ile bedelinin tahsili hususundadır.

2.Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyadaki belgelerin incelenmesi sonucunda; dava konusu taşınmazın tapu maliki ... oğlu ... ile muris ... ve ... oğlu ... ...’nin, tapu maliki ... kızı ... ile muris ... ve ... kızı ...’in, tapu maliki ... oğlu ... ile muris ... ve ... oğlu ...’nin ve tapu maliki ... oğlu ... ile muris ... ve ... oğlu ...’nin aynı kişiler oldukları İzmir 3. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 2019/1357 Esas sayılı dosyası ile tespit edilmiş olup, ... oğlu ...'ın .. yılında, ...'nin ... yılında, ... oğlu ...'nin .. yılında ve ... kızı ...'nın 1964 yılında kamulaştırma kararından önce vefat ettikleri,

adı geçen tapu maliklerinin kimlikleri tespit edilemediğinden kendilerini temsil etmek üzere İzmir 4. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1989/496 Esas, 1989/1293 Karar sayılı ilamı ile kayyım atandığı ve 25.10.1989 tarihli karar ile dava konusu 1 00... parsel sayılı taşınmazın hissedarlarından ...(... oğlu), ...(... oğlu), ... (... oğlu) ve ... (... kızı) hisselerine düşen istimlak bedelinin artırılması davası açmak üzere kayyımları bulunan Avukat ...’a izin ve yetki verilmesine karar verildiği, İzmir 10 Asliye Hukuk Mahkemesinin 1993/118 Esas, 1993/505 Karar sayılı dosya ile kayyım vekili tarafından davacı idare aleyhine tezyidi bedel davası açıldığı,

İzmir 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1989/159 Esas, 1989/1054 Karar sayılı kararıyla dava konusu taşınmazın 4/6 payının, İzmir 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1989/94 Esas, 1989/190 Karar sayılı kararıyla da ... ve ...’ye ait toplam 2/6 payının 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’un 17 nci maddesi uyarınca Hazine adına tesciline hükmedildiği, İzmir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1990/456 Esas, 1990/802 Karar sayılı dosyasında ... mirasçıları tarafından açılan tezyidi bedel davasının kabulüne karar verildiği anlaşılmıştır.

3. Davacılardan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... yönünden davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

4.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Kamulaştırma işlemi usulüne uygun tebliğ edilememiş ise de davacılar murislerini temsil etmek üzere atanan ve mahkemece dava açmak üzere yetkilendirilen kayyım tarafından tezyidi bedel davası açıldığı anlaşılmakla, kayyım tarafından tezyidi bedel davası açılan davacılar murislerinin dava konusu taşınmazdaki paylarına ilişkin geçerli bir kamulaştırma işlemi bulunduğu gözetilerek, tezyidi bedel davası açılan paylar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davacıların tamamı yönünden davanın kabulüne karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacılar vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile Mahkeme kararının BOZULMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,